Πράξη Επιβολής Προστίμου και Αφαίρεση Άδειας Οδήγησης: Προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια και Αίτηση Αναστολής Πράξη επιβολής προστίμου ΚΟΚ και αφαίρεση διπλώματος (ν.5209/2025):

Η επιβολή διοικητικού προστίμου και η αφαίρεση της άδειας οδήγησης αποτελούν διοικητικές κυρώσεις που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική ζωή του οδηγού. Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πρακτική σημασία όταν η αφαίρεση της άδειας οδήγησης έχει μεγάλη διάρκεια ή όταν ο οδηγός χρησιμοποιεί την άδεια για την άσκηση του επαγγέλματός του. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), ν. 5209/2025, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 100/13.06.2025, προβλέπει ένα αυστηρότερο σύστημα διοικητικών κυρώσεων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται διοικητικά πρόστιμα, αφαίρεση άδειας οδήγησης, αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας και αυξημένες κυρώσεις σε περιπτώσεις υποτροπής.

Νόμος 5209/2025, κωδικοποιημένος με τον 5322/2026

Η επιβολή μιας τέτοιας κύρωσης, όμως, δεν σημαίνει ότι ο διοικούμενος στερείται δικαστικής προστασίας. Αντίθετα, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία, η πράξη μπορεί να προσβληθεί ενώπιον των αρμόδιων Διοικητικών Δικαστηρίων, ενώ σε επείγουσες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί και αναστολή εκτέλεσης της πράξης, σύμφωνα με τα άρθρα 200 επ. του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.

1. Το νομοθετικό πλαίσιο για την αφαίρεση άδειας οδήγησης

 1.1 Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας – ν. 5209/2025:

Ο ν. 5209/2025 αποτελεί πλέον το βασικό νομοθετικό πλαίσιο για τις παραβάσεις του ΚΟΚ και τις διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται στους οδηγούς. Ειδικότερα, το άρθρο 106 του ν. 5209/2025 ρυθμίζει την επιβολή διοικητικών μέτρων και προβλέπει τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να επιβληθεί αφαίρεση άδειας οδήγησης ή άλλων στοιχείων κυκλοφορίας. Το άρθρο 106 προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι τα διοικητικά μέτρα επιβάλλονται παράλληλα και ανεξάρτητα από τις ποινικές ή άλλες κυρώσεις που προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις.

Επομένως, η διοικητική αφαίρεση της άδειας οδήγησης αποτελεί αυτοτελές διοικητικό μέτρο, το οποίο μπορεί να συνυπάρχει με ποινική διαδικασία για την ίδια πραγματική συμπεριφορά.

1.2 Η διαδικασία επιβολής του διοικητικού προστίμου:

 Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 107 του ν. 5209/2025, το οποίο ρυθμίζει τη διαδικασία επιβολής των διοικητικών προστίμων. Ο παραβάτης έχει δικαίωμα να υποβάλει αντιρρήσεις μέσα σε τρεις (3) ημέρες από την επίδοση της βεβαίωσης, με τον τρόπο που προβλέπει ο νόμος. Η απόφαση επί των αντιρρήσεων πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη και να αναφέρεται σε συγκεκριμένα περιστατικά και στοιχεία. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η τριήμερη προθεσμία σημαίνει ότι ο οδηγός δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζει τη βεβαίωση της παράβασης ως ένα απλό έγγραφο που μπορεί να ελεγχθεί αργότερα.

Απαιτείται άμεσος έλεγχος:

-της παράβασης που αποδίδεται,

– των πραγματικών περιστατικών,

– της νομικής διάταξης που εφαρμόζεται,

– της διαδικασίας βεβαίωσης,

– της τυχόν αφαίρεσης άδειας οδήγησης,

– και της ύπαρξης προηγούμενων παραβάσεων που ενδέχεται να χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή των διατάξεων περί υποτροπής.

 2. Υπάγεται η αφαίρεση άδειας οδήγησης στα Διοικητικά Δικαστήρια;

2.1 Διοικητική διαφορά ουσίας:

Η δικαστική προστασία κατά πράξεων που αφορούν την αφαίρεση άδειας οδήγησης δεν αποτελεί αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Πρόκειται, καταρχήν, για διοικητική διαφορά ουσίας, η οποία υπάγεται στα τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια. Η βάση βρίσκεται στο άρθρο 1 του ν. 1406/1983, όπως αυτό τροποποιήθηκε, μεταξύ άλλων, με το άρθρο 29 παρ. 4 του ν. 2721/1999. Η νομολογία έχει δεχθεί ότι στις σχετικές με τα αυτοκίνητα διοικητικές διαφορές περιλαμβάνονται και εκείνες που αφορούν τη χορήγηση, ανάκληση ή αφαίρεση άδειας οδήγησης, ως άμεσα συναπτόμενες με το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την κυκλοφορία των οχημάτων.  

Συνεπώς, η αφαίρεση άδειας οδήγησης μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής ουσίας ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Πρωτοδικείου.

2.2 Το άρθρο 63 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας

Σύμφωνα με το άρθρο 63 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999), οι εκτελεστές ατομικές διοικητικές πράξεις από τις οποίες δημιουργούνται διοικητικές διαφορές ουσίας υπόκεινται σε προσφυγή, με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων. Στο πλαίσιο αυτό, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει από το Διοικητικό Δικαστήριο τον δικαστικό έλεγχο της πράξης με την οποία επιβλήθηκε το πρόστιμο ή το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης, εφόσον συντρέχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις παραδεκτού.

3. Ποια είναι η προθεσμία για την προσφυγή;

3.1 Η γενική προθεσμία των 60 ημερών

Κατά το άρθρο 66 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, η προσφυγή ασκείται, κατά κανόνα, μέσα σε προθεσμία 60 ημερών. Για τον διοικούμενο, η προθεσμία αρχίζει, σε περίπτωση ρητής πράξης, από τη νόμιμη επίδοσή της ή, όπου δεν προβλέπεται επίδοση, από την αποδεδειγμένη πλήρη γνώση του περιεχομένου της.

Η προθεσμία αυτή δεν θα πρέπει να συγχέεται με την ιδιαίτερα σύντομη προθεσμία των τριών ημερών για την υποβολή αντιρρήσεων που προβλέπει το άρθρο 107 του νέου ΚΟΚ.

Για τον λόγο αυτό: Ο οδηγός που λαμβάνει βεβαίωση παράβασης πρέπει να εξετάσει άμεσα τόσο τη διαδικασία των αντιρρήσεων όσο και την ενδεχόμενη μεταγενέστερη δικαστική προσβολή.

4. Ποιοι λόγοι μπορούν να προβληθούν με την προσφυγή;

Η προσφυγή κατά πράξης επιβολής προστίμου ή αφαίρεσης άδειας οδήγησης δεν πρέπει να περιορίζεται σε μία γενική δήλωση ότι ο οδηγός «δεν συμφωνεί» με την παράβαση.

Απαιτείται συγκεκριμένη νομική και πραγματική θεμελίωση των λόγων προσβολής. Ανάλογα με την εκάστοτε υπόθεση, μπορούν να εξεταστούν ιδίως:

1. η έλλειψη ή πλημμέλεια της αιτιολογίας,

2. η εσφαλμένη διαπίστωση των πραγματικών περιστατικών,

3. η εσφαλμένη νομική υπαγωγή,

4. η αναρμοδιότητα του διοικητικού οργάνου,

5. η παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας,

6. η μη τήρηση των δικαιωμάτων προηγούμενης ακρόασης όπου αυτά απαιτούνται,

7. η εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων περί υποτροπής,

8. η εσφαλμένη διάρκεια της αφαίρεσης,

9. η παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις,

10. η πλημμελής αξιολόγηση των στοιχείων του διοικητικού φακέλου.

5. Έλλειψη ή πλημμελής αιτιολογία της διοικητικής πράξης

5.1 Το άρθρο 17 του ν. 2690/1999

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους προσβολής διοικητικής πράξης είναι η έλλειψη νόμιμης αιτιολογίας. Το άρθρο 17 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999) προβλέπει την υποχρέωση αιτιολογίας των ατομικών διοικητικών πράξεων.

Η αιτιολογία πρέπει να είναι:

-σαφής,

-ειδική,

-επαρκής,

-να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου.

Η σημασία της αιτιολογίας είναι ιδιαίτερα έντονη στις διοικητικές κυρώσεις. Η Διοίκηση δεν αρκεί να αναφέρει γενικά ότι «διαπιστώθηκε παράβαση του ΚΟΚ». Πρέπει να προκύπτει ποιο συγκεκριμένο περιστατικό αποδίδεται στον οδηγό, πώς διαπιστώθηκε και με ποια διάταξη του ΚΟΚ συνδέεται.

5.2 Η ειδική σημασία της αιτιολογίας στις αντιρρήσεις:

Ο νέος ΚΟΚ περιέχει μάλιστα ειδικότερη πρόβλεψη. Το άρθρο 107 παρ. 2 ορίζει ότι η απόφαση με την οποία εξετάζονται οι αντιρρήσεις πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη, με αναφορά σε συγκεκριμένα περιστατικά και στοιχεία.

Κατά συνέπεια, όταν ο οδηγός έχει προβάλει συγκεκριμένους ισχυρισμούς και αυτοί απορρίπτονται με μία γενικόλογη αναφορά χωρίς ουσιαστική απάντηση, είναι δυνατόν να ανακύψει ζήτημα πλημμελούς αιτιολογίας.

Παράδειγμα:

Εάν ο οδηγός υποστηρίζει ότι:

-δεν ήταν ο οδηγός του οχήματος,

-η σήμανση στο συγκεκριμένο σημείο ήταν διαφορετική,

– η παράβαση δεν συνέβη στον αναφερόμενο τόπο,

-υπήρχε διαφορετική πραγματική κατάσταση,

-ή η πράξη στηρίζεται σε εσφαλμένο στοιχείο, και η αρμόδια αρχή απαντήσει απλώς ότι «οι ισχυρισμοί απορρίπτονται ως αβάσιμοι», χωρίς ειδικότερη αναφορά στα στοιχεία που θεμελιώνουν την απόρριψη, μπορεί να εξεταστεί λόγος πλημμελούς αιτιολογίας.

6. Εσφαλμένη διαπίστωση πραγματικών περιστατικών.

 6.1 Ο δικαστικός έλεγχος της πραγματικής βάσης:

Η προσφυγή ουσίας επιτρέπει στον προσφεύγοντα να αμφισβητήσει όχι μόνο τη νομική εφαρμογή της διάταξης αλλά και την πραγματική βάση της διοικητικής κύρωσης.

Έτσι, μπορεί να τεθεί ζήτημα:

-εσφαλμένης ταυτοποίησης του οδηγού,

-εσφαλμένου τόπου της παράβασης,

-εσφαλμένου χρόνου,

-εσφαλμένης περιγραφής της συμπεριφοράς,

-εσφαλμένης αξιολόγησης τεχνικών ή ηλεκτρονικών στοιχείων,

-εσφαλμένης εφαρμογής των δεδομένων μιας συσκευής μέτρησης,

– ή αντίφασης μεταξύ της πράξης και των στοιχείων του διοικητικού φακέλου.

 6.2 Η σημασία του διοικητικού φακέλου:

 Η προσβολή δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο περιεχόμενο της πράξης. Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχει το σύνολο του διοικητικού φακέλου:

-έκθεση βεβαίωσης,

-φωτογραφικό υλικό,

-βίντεο,

-στοιχεία ηλεκτρονικών συστημάτων,

-καταθέσεις ή αναφορές των αρμόδιων οργάνων,

– έγγραφα σχετικά με την αφαίρεση,

-προηγούμενες αποφάσεις,

-στοιχεία που αφορούν υποτροπή.

Η δικαστική αξιολόγηση πρέπει να γίνεται επί του συνόλου των διαθέσιμων στοιχείων.

7. Εσφαλμένη εφαρμογή του ΚΟΚ:

Ένας ακόμη σημαντικός λόγος προσβολής είναι η εσφαλμένη νομική υπαγωγή. Η Διοίκηση μπορεί να έχει αποδώσει στον οδηγό μία συγκεκριμένη παράβαση, ενώ τα πραγματικά περιστατικά δεν πληρούν όλες τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης διάταξης. Ο έλεγχος πρέπει να καλύπτει:

7.1 Τη σωστή διάταξη του ΚΟΚ

Πρέπει να ελέγχεται αν η συμπεριφορά υπάγεται πράγματι στο άρθρο του ΚΟΚ που αναφέρεται στην πράξη.

7.2 Την κατηγορία της παράβασης

Ο νέος ΚΟΚ χρησιμοποιεί κατηγοριοποίηση των παραβάσεων και συνδέει τις κατηγορίες με διαφορετικές διοικητικές κυρώσεις. Επομένως, τυχόν εσφαλμένη κατάταξη μπορεί να έχει άμεση συνέπεια στο ύψος του προστίμου ή στη διάρκεια της αφαίρεσης της άδειας.

7.3 Τη διάρκεια της αφαίρεσης

Πρέπει να ελέγχεται εάν η συγκεκριμένη διάρκεια αφαίρεσης αντιστοιχεί πράγματι στην παράβαση που αποδόθηκε.

8. Υποτροπή:

Ιδιαίτερος λόγος ελέγχου της πράξης Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει αυστηρότερες συνέπειες σε περιπτώσεις υποτροπής. Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν η Διοίκηση χρησιμοποιεί προηγούμενη παράβαση για να επιβάλει αυξημένη κύρωση.

8.1 Τι πρέπει να ελεγχθεί:

Σε περίπτωση επίκλησης υποτροπής πρέπει να εξετάζεται:

-ποια προηγούμενη παράβαση λαμβάνεται υπόψη,

-πότε τελέστηκε,

-ποια ακριβώς διάταξη είχε παραβιαστεί,

-αν πρόκειται για παράβαση που εμπίπτει στις διατάξεις περί υποτροπής,

-αν βρίσκεται εντός του χρονικού διαστήματος που προβλέπει ο νόμος,

-ποια κύρωση είχε επιβληθεί προηγουμένως,

-και αν η Διοίκηση υπολόγισε ορθά τη νέα κύρωση.

8.2 Η υποτροπή δεν τεκμαίρεται απλώς από μία αναφορά:

Η εφαρμογή αυστηρότερης κύρωσης λόγω υποτροπής πρέπει να στηρίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία. Δεν αρκεί μια αόριστη αναφορά σε «προηγούμενη παράβαση». Πρέπει να μπορεί να ελεγχθεί η ταυτότητα της προηγούμενης πράξης, η ημερομηνία της και η σχέση της με τις προϋποθέσεις του ΚΟΚ. Εσφαλμένος υπολογισμός της υποτροπής μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένη διάρκεια αφαίρεσης της άδειας οδήγησης.

9. Παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας:

9.1 Αρμοδιότητα του οργάνου

Εξετάζεται αν η διοικητική πράξη εκδόθηκε από το αρμόδιο όργανο. Η αναρμοδιότητα μπορεί να αποτελέσει αυτοτελή λόγο δικαστικής προσβολής.

9.2 Τήρηση της διαδικασίας του ΚΟΚ

Εξετάζεται επίσης αν τηρήθηκαν οι ειδικές διαδικασίες που προβλέπει ο ν. 5209/2025. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαδικασία των αντιρρήσεων του άρθρου 107. Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει ρητά την υποβολή αντιρρήσεων εντός τριών ημερών και την υποχρέωση πλήρους αιτιολογίας της απόφασης που εκδίδεται επ’ αυτών.

10. Η αρχή της αναλογικότητας:

 10.1 Η αναλογικότητα ως παράμετρος του δικαστικού ελέγχου

Η αρχή της αναλογικότητας αποτελεί θεμελιώδη αρχή του διοικητικού δικαίου και συνδέεται με την απαγόρευση επιβολής δυσανάλογων περιορισμών στα δικαιώματα του διοικουμένου. Στις διοικητικές κυρώσεις του ΚΟΚ, το ζήτημα της αναλογικότητας πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή. Δεν σημαίνει ότι κάθε οδηγός μπορεί να ζητήσει τη μη εφαρμογή μιας προβλεπόμενης από τον νόμο κύρωσης απλώς επειδή αυτή είναι αυστηρή. Απαιτείται συγκεκριμένη νομική βάση και συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά.

10.2 Διαφορετικός ο έλεγχος στην προσφυγή και στην αναστολή

Είναι σημαντικό να διακρίνεται η κύρια προσφυγή από την αίτηση αναστολής. Στην κύρια προσφυγή εξετάζεται η νομιμότητα και η ουσιαστική βασιμότητα της πράξης. Στην αίτηση αναστολής εξετάζεται κυρίως εάν η άμεση εκτέλεση της πράξης προκαλεί βλάβη που δεν μπορεί να αποκατασταθεί ή θα αποκατασταθεί ιδιαίτερα δυσχερώς, καθώς και η στάθμιση με το δημόσιο συμφέρον.

11. Αίτηση αναστολής αφαίρεσης άδειας οδήγησης

 11.1 Γιατί έχει ιδιαίτερη σημασία;

Η προσφυγή κατά της πράξης δεν αναστέλλει αυτομάτως την εκτέλεσή της. Το άρθρο 69 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας ορίζει ότι η προθεσμία για την άσκηση της προσφυγής και η άσκησή της δεν αναστέλλουν την εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης, με την επιφύλαξη ειδικότερων ρυθμίσεων. Αυτό σημαίνει ότι η κατάθεση προσφυγής κατά της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο οδηγός μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί. Για τον λόγο αυτό μπορεί να απαιτείται χωριστή αίτηση αναστολής.

12. Τι προβλέπει το άρθρο 200 ΚΔΔ για την αναστολή;

Το άρθρο 200 του ν. 2717/1999 προβλέπει τη δυνατότητα αναστολής της εκτέλεσης εκτελεστής ατομικής διοικητικής πράξης, όταν η προσφυγή ή η προθεσμία άσκησής της δεν έχει από τον νόμο ανασταλτικό αποτέλεσμα. Η αναστολή ζητείται με αίτηση εκείνου που έχει ασκήσει την προσφυγή και μπορεί να αφορά το σύνολο ή μέρος της πράξης. Η αίτηση αναστολής αποτελεί επομένως μέσο προσωρινής δικαστικής προστασίας.

13. Πότε μπορεί να χορηγηθεί αναστολή;

13.1 Η ανεπανόρθωτη ή ιδιαίτερα δυσχερώς επανορθώσιμη βλάβη

Κατά το άρθρο 202 ΚΔΔ, λόγο αναστολής μπορεί να αποτελέσει η απειλούμενη υλική ή ηθική βλάβη του αιτούντος, όταν η επανόρθωσή της θα ήταν αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής σε περίπτωση ευδοκίμησης της προσφυγής. Η διάταξη αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική στις περιπτώσεις αφαίρεσης άδειας οδήγησης. Δεν αρκεί όμως μία γενική επίκληση οικονομικής ζημίας. Η βλάβη πρέπει να εξειδικεύεται και να αποδεικνύεται.

14. Η επαγγελματική ανάγκη χρήσης της άδειας οδήγησης

Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχει η περίπτωση κατά την οποία ο οδηγός είναι:

 -επαγγελματίας οδηγός,

-οδηγός ταξί,

-οδηγός φορτηγού,

-οδηγός λεωφορείου,

-διανομέας,

-εκπαιδευτής υποψηφίων οδηγών,

-ή γενικά εργαζόμενος του οποίου η επαγγελματική δραστηριότητα προϋποθέτει οδήγηση.

Στη νομολογία έχουν υπάρξει περιπτώσεις όπου το δικαστήριο στάθμισε τη βλάβη που προκαλείται στον επαγγελματία οδηγό με το δημόσιο συμφέρον της οδικής ασφάλειας.

Ενδεικτικά, η ΔΠρΑθ 1859/2014 έκανε δεκτή αίτηση αναστολής επαγγελματία αυτοκινητιστή, λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκμετάλλευση του οχήματος αποτελούσε κύριο και αποκλειστικό μέσο βιοπορισμού του ίδιου και της οικογένειάς του και ότι η αφαίρεση της άδειας για έξι μήνες θα προκαλούσε βλάβη που δεν θα μπορούσε να αποκατασταθεί.  Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερη πρακτική αξία για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο πρέπει να τεκμηριώνεται η βλάβη.

15. Τι αποδεικτικά στοιχεία χρειάζονται για την αίτηση αναστολής;

Η αίτηση αναστολής δεν πρέπει να περιορίζεται σε μία απλή δήλωση: «Είμαι επαγγελματίας οδηγός και θα χάσω τη δουλειά μου».

Χρειάζεται τεκμηρίωση. Ενδεικτικά μπορούν να προσκομιστούν:

Για μισθωτό οδηγό:

 -σύμβαση εργασίας,

– βεβαίωση εργοδότη,

-περιγραφή καθηκόντων,  

-στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι η οδήγηση αποτελεί βασικό αντικείμενο εργασίας,

-στοιχεία για τον κίνδυνο απώλειας της εργασίας.

Για ελεύθερο επαγγελματία:

– έναρξη επαγγέλματος,

– φορολογικά στοιχεία,

– επαγγελματικές άδειες,

– τιμολόγια,

– συμβάσεις,

– στοιχεία εσόδων,

– στοιχεία επαγγελματικών υποχρεώσεων.

Για οδηγό ταξί:

– άδεια ή στοιχεία επαγγελματικής δραστηριότητας,

– στοιχεία εκμετάλλευσης,

– φορολογικά δεδομένα,

– στοιχεία οικογενειακών υποχρεώσεων,

– στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι το όχημα αποτελεί κύριο μέσο βιοπορισμού.

Η τεκμηρίωση της βλάβης είναι κρίσιμη.

16. Η στάθμιση με το δημόσιο συμφέρον.

Η αίτηση αναστολής σε υπόθεση ΚΟΚ έχει μία ιδιαιτερότητα. Το δικαστήριο δεν εξετάζει μόνο τη βλάβη του οδηγού. Πρέπει να συνεκτιμηθεί και το δημόσιο συμφέρον, ιδίως η προστασία της οδικής ασφάλειας. Η νομολογία έχει αναγνωρίσει ότι η οδική ασφάλεια αποτελεί λόγο δημοσίου συμφέροντος που μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά το αίτημα αναστολής. Αυτό σημαίνει ότι η αίτηση αναστολής πρέπει να αντιμετωπίζει εξαρχής το ζήτημα του δημοσίου συμφέροντος και όχι να το αγνοεί.

 17. Δεν αρκεί η επίκληση οικονομικής βλάβης.

Η νομολογία καταδεικνύει ότι η οικονομική βλάβη δεν οδηγεί αυτομάτως σε αναστολή.

Το δικαστήριο εξετάζει: 1. αν η βλάβη είναι σοβαρή, 2. αν είναι συγκεκριμένη, 3. αν αποδεικνύεται, 4. αν είναι δύσκολα επανορθώσιμη, 5. αν η προσφυγή εμφανίζει επαρκή νομική βάση, 6. και κυρίως αν η αναστολή μπορεί να χορηγηθεί χωρίς να υπερισχύσει το δημόσιο συμφέρον. Σε παλαιότερη νομολογία έχει γίνει δεκτό ότι η βλάβη του επαγγελματία οδηγού μπορεί, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, να δικαιολογήσει αναστολή, ενώ σε άλλες περιπτώσεις το αίτημα απορρίφθηκε επειδή οι προβαλλόμενοι λόγοι απαιτούσαν πλήρη έρευνα του πραγματικού και δεν μπορούσαν να κριθούν στο συνοπτικό στάδιο της αναστολής.

18. Η πιθανότητα ευδοκίμησης της προσφυγής.

Η αίτηση αναστολής δεν αποτελεί δεύτερη δίκη επί της ουσίας. Το δικαστήριο δεν είναι αναγκαίο να προχωρήσει σε πλήρη επίλυση όλων των νομικών και πραγματικών ζητημάτων της κύριας δίκης.

Επομένως, είναι κρίσιμο να διακρίνεται: Προσφυγή Εξετάζεται η ουσία και η νομιμότητα της διοικητικής πράξης. Αίτηση αναστολής Εξετάζεται εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις προσωρινής δικαστικής προστασίας.

19. Τι πρέπει να περιλαμβάνει μία αίτηση αναστολής;

Το άρθρο 203 ΚΔΔ απαιτεί η αίτηση αναστολής να αναφέρει τους συγκεκριμένους λόγους που δικαιολογούν την αναστολή.

Επομένως, μία σωστά δομημένη αίτηση θα πρέπει να περιγράφει με σαφήνεια:

α) Την προσβαλλόμενη πράξη. Ποια πράξη προσβάλλεται και ποιο διοικητικό μέτρο επιβλήθηκε,

β) Την κύρια προσφυγή. Πότε ασκήθηκε και ποια είναι η σχέση της με την αίτηση αναστολής,

γ) Τη βλάβη. Ποια ακριβώς βλάβη θα προκληθεί από την άμεση εκτέλεση,

δ) Τον μη επανορθώσιμο χαρακτήρα της βλάβης. Γιατί η βλάβη δεν θα μπορεί να αποκατασταθεί πλήρως εάν αργότερα γίνει δεκτή η προσφυγή,

ε) Τα αποδεικτικά στοιχεία. Ποια έγγραφα αποδεικνύουν τη βλάβη,

στ) Τους βασικούς λόγους της προσφυγής. Γιατί η προσφυγή δεν είναι προδήλως απαράδεκτη ή αβάσιμη,

ζ) Τη στάθμιση του δημοσίου συμφέροντος. Γιατί, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, η αναστολή δεν οδηγεί σε υπέρμετρη προσβολή της οδικής ασφάλειας.

20. Μπορεί η αίτηση αναστολής να γίνει δεκτή για επαγγελματία οδηγό;

Ναι, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις. Η νομολογία παρέχει χαρακτηριστικό παράδειγμα στην ΔΠρΑθ 1859/2014, όπου κρίθηκε ότι η αφαίρεση της άδειας οδήγησης από επαγγελματία αυτοκινητιστή θα του προκαλούσε βλάβη μη δυνάμενη να αποκατασταθεί, καθώς η άσκηση του επαγγέλματος αποτελούσε κύριο και αποκλειστικό μέσο βιοπορισμού.

 Αντίστοιχα, στην ΔΠρΑθ 3759/2004, το δικαστήριο στάθμισε το δημόσιο συμφέρον που συνδεόταν με την οδική ασφάλεια έναντι της σοβαρής και δυσχερώς επανορθώσιμης βλάβης επαγγελματία εκπαιδευτή υποψηφίων οδηγών και χορήγησε αναστολή υπό όρο. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επαγγελματίας οδηγός δικαιούται αυτομάτως αναστολή. Σημαίνει ότι η επαγγελματική ιδιότητα μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο πραγματικό στοιχείο, εφόσον αποδεικνύεται συγκεκριμένη και σοβαρή βλάβη. 

21. Τι γίνεται εάν η άδεια έχει ήδη αφαιρεθεί;

Το άρθρο 202 ΚΔΔ προβλέπει ότι η αναστολή αποκλείεται, μεταξύ άλλων, κατά το μέρος που η πράξη έχει ήδη εκτελεστεί. Το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία στις αφαιρέσεις άδειας οδήγησης. Για τον λόγο αυτό η ανάγκη δικαστικής προστασίας πρέπει να εξετάζεται άμεσα, πριν παρέλθει μεγάλο μέρος της περιόδου αφαίρεσης. Η καθυστέρηση μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά τη χρησιμότητα της αίτησης αναστολής.

22. Τι γίνεται εάν η αφαίρεση είναι σύντομη;

Όσο μικρότερη είναι η διάρκεια της αφαίρεσης, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά ο χρόνος κατάθεσης της προσφυγής και της αίτησης αναστολής. Εάν, για παράδειγμα, επιβληθεί αφαίρεση διάρκειας λίγων εβδομάδων και η αίτηση αναστολής υποβληθεί όταν έχει ήδη παρέλθει το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου, το πρακτικό αποτέλεσμα της δικαστικής προστασίας μπορεί να είναι περιορισμένο.

Επομένως, η δικαστική στρατηγική πρέπει να αποφασίζεται με βάση:

– τη διάρκεια της αφαίρεσης,

– την ημερομηνία έναρξής της,

– την ημερομηνία επίδοσης,

– την προθεσμία άσκησης προσφυγής,

– και την πιθανότητα άμεσης εκτέλεσης.

23. Η αφαίρεση άδειας και η οδήγηση κατά τη διάρκεια της αφαίρεσης:

Η αφαίρεση της άδειας οδήγησης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή διοικητική διαφορά. Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει αυστηρές συνέπειες για την οδήγηση όταν η άδεια έχει αφαιρεθεί ή όταν ο οδηγός δεν διαθέτει την απαιτούμενη άδεια. Ενδεικτικά, το άρθρο 98 του ν. 5209/2025 προβλέπει ειδικές κυρώσεις για οδήγηση χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή ενώ αυτή έχει ανακληθεί ή αφαιρεθεί. Κατά συνέπεια, η άσκηση προσφυγής δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως δικαίωμα οδήγησης. Εάν δεν έχει χορηγηθεί νόμιμη αναστολή ή άλλη δικαστική/διοικητική προστασία, ο οδηγός οφείλει να συμμορφώνεται με την ισχύουσα αφαίρεση.

24. Πρακτικός έλεγχος μιας πράξης αφαίρεσης άδειας οδήγησης:

Όταν ένας οδηγός απευθύνεται σε δικηγόρο για πράξη επιβολής προστίμου ή αφαίρεση άδειας οδήγησης, είναι σκόπιμο να ακολουθείται ένας συστηματικός έλεγχος.

Πρώτο στάδιο: Έλεγχος της παράβασης Ποια ακριβώς παράβαση αποδίδεται; Ποια διάταξη του ΚΟΚ εφαρμόστηκε; Ποια διοικητική κύρωση προβλέπει η διάταξη;

Δεύτερο στάδιο: Έλεγχος των πραγματικών περιστατικών Τι αναφέρει η πράξη; Υπάρχουν φωτογραφίες ή βίντεο; Υπάρχουν τεχνικά στοιχεία; Υπάρχουν αντιφάσεις;

Τρίτο στάδιο: Έλεγχος της διαδικασίας Τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες; Υποβλήθηκαν αντιρρήσεις; Πότε υποβλήθηκαν; Πώς απαντήθηκε κάθε επιμέρους ισχυρισμός;

Τέταρτο στάδιο: Έλεγχος της αιτιολογίας Είναι η αιτιολογία ειδική, σαφής και επαρκής; Απαντά στα πραγματικά ζητήματα που τέθηκαν;

Πέμπτο στάδιο: Έλεγχος της υποτροπής Υπάρχει προηγούμενη παράβαση; Είναι πράγματι σχετική; Βρίσκεται μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα;

Έκτο στάδιο: Έλεγχος της αναστολής Προκαλείται σοβαρή και δυσχερώς επανορθώσιμη βλάβη; Μπορεί να αποδειχθεί; Υπάρχει επαγγελματική εξάρτηση από την άδεια οδήγησης; Πώς μπορεί να σταθμιστεί το ιδιωτικό συμφέρον με την οδική ασφάλεια;

25. Ποιο είναι το σημαντικότερο λάθος που πρέπει να αποφεύγεται;

Ένα από τα συχνότερα πρακτικά λάθη είναι η αντιμετώπιση της υπόθεσης ως απλής «ένστασης για πρόστιμο». Η δικαστική προσβολή απαιτεί διαφορετική προσέγγιση.

Πρέπει να εξετάζεται συνολικά: παράβαση → βεβαίωση → αντιρρήσεις → διοικητική πράξη → αιτιολογία → προσφυγή → αναστολή. Η παράλειψη ενός κρίσιμου σταδίου μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της δικαστικής προστασίας.

26. Συμπέρασμα:

Η πράξη επιβολής προστίμου και η αφαίρεση άδειας οδήγησης στο πλαίσιο του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν αποτελούν πράξεις που βρίσκονται εκτός δικαστικού ελέγχου. Ο ν. 5209/2025 προβλέπει συγκεκριμένο σύστημα διοικητικών κυρώσεων και διαδικασιών, ενώ το άρθρο 107 προβλέπει ειδικά το δικαίωμα υποβολής αντιρρήσεων εντός τριών ημερών και την υποχρέωση πλήρους αιτιολογίας της απόφασης επί αυτών.

Οι διαφορές σχετικά με την αφαίρεση άδειας οδήγησης υπάγονται, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο και τη σχετική νομολογία, στα τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια ως διοικητικές διαφορές ουσίας.

Στο πλαίσιο της προσφυγής μπορούν, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά, να εξεταστούν λόγοι όπως:

– η έλλειψη ή πλημμελής αιτιολογία,

-η εσφαλμένη διαπίστωση των πραγματικών περιστατικών,

-η εσφαλμένη εφαρμογή του ΚΟΚ,

-η παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας,

-η αναρμοδιότητα του οργάνου,

-η εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων περί υποτροπής,

και ζητήματα αναλογικότητας.

Παράλληλα, επειδή η άσκηση της προσφυγής δεν έχει, κατά κανόνα, ανασταλτικό αποτέλεσμα, πρέπει να εξετάζεται άμεσα η δυνατότητα υποβολής αίτησης αναστολής εκτέλεσης κατά τα άρθρα 200 επ. ΚΔΔ. 

Η αίτηση αναστολής αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν η αφαίρεση της άδειας οδηγεί σε σοβαρή επαγγελματική ή οικονομική βλάβη, ιδίως όταν ο οδηγός αποδεικνύει ότι η άδεια οδήγησης αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την εργασία και τον βιοπορισμό του. Η σχετική νομολογία έχει αναγνωρίσει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα χορήγησης αναστολής σε επαγγελματίες οδηγούς, χωρίς όμως να παραγνωρίζεται το δημόσιο συμφέρον που συνδέεται με την οδική ασφάλεια.

 Κατά συνέπεια, σε περίπτωση επιβολής προστίμου και αφαίρεσης άδειας οδήγησης, η άμεση νομική αξιολόγηση της πράξης, των προθεσμιών, του διοικητικού φακέλου και των προϋποθέσεων προσωρινής δικαστικής προστασίας μπορεί να είναι καθοριστικής σημασίας.

Συχνές Ερωτήσεις – FAQ

Μπορώ να προσβάλω την αφαίρεση της άδειας οδήγησης;

Ναι. Οι διαφορές που αφορούν την αφαίρεση άδειας οδήγησης υπάγονται, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία και νομολογία, στα τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια ως διοικητικές διαφορές ουσίας. Ενδεικτικά, η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει αναγνωρίσει τη σχετική δικαιοδοσία με τη ΣτΕ 740/2005.

Μπορώ να προσβάλω και το διοικητικό πρόστιμο;

Υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η εφαρμοστέα νομοθεσία, η εκτελεστή διοικητική πράξη μπορεί να προσβληθεί με προσφυγή ουσίας. Πρέπει, όμως, να εξετάζεται η συγκεκριμένη διαδικασία και εάν προβλέπεται προηγούμενη διοικητική διαδικασία ή ειδική προϋπόθεση παραδεκτού.

Πόσο χρόνο έχω για την προσφυγή;

Κατά κανόνα, η προθεσμία είναι 60 ημέρες σύμφωνα με το άρθρο 66 ΚΔΔ, με αφετηρία που συνδέεται με τη νόμιμη επίδοση ή την αποδεδειγμένη πλήρη γνώση της πράξης. Πρέπει πάντοτε να ελέγχεται εάν εφαρμόζεται ειδικότερη διάταξη.

Πόσο χρόνο έχω για να υποβάλω αντιρρήσεις στον ΚΟΚ;

Ο ν. 5209/2025 προβλέπει, στο άρθρο 107, προθεσμία τριών ημερών από την επίδοση της βεβαίωσης για την υποβολή αντιρρήσεων, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του άρθρου.

 Η προσφυγή σταματά την αφαίρεση της άδειας;

Όχι αυτομάτως. Κατά το άρθρο 69 ΚΔΔ, η προθεσμία και η άσκηση της προσφυγής δεν αναστέλλουν καταρχήν την εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης.

Τι είναι η αίτηση αναστολής;

Η αίτηση αναστολής είναι μέσο προσωρινής δικαστικής προστασίας με το οποίο ζητείται η αναστολή, ολικά ή μερικά, της εκτέλεσης της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης κατά τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας. Ρυθμίζεται στα άρθρα 200 επ. του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.

Πότε μπορεί να χορηγηθεί αναστολή;

 Βασικός λόγος είναι η απειλούμενη υλική ή ηθική βλάβη, όταν η αποκατάστασή της θα είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής σε περίπτωση που γίνει δεκτή η κύρια προσφυγή. Το δικαστήριο λαμβάνει επίσης υπόψη το δημόσιο συμφέρον και τη βασιμότητα της προσφυγής.

Είμαι επαγγελματίας οδηγός. Έχει σημασία αυτό για την αίτηση αναστολής;

Ναι, μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία, εφόσον αποδεικνύεται ότι η αφαίρεση της άδειας προκαλεί σοβαρή και δυσχερώς επανορθώσιμη επαγγελματική ή οικονομική βλάβη. Η νομολογία έχει εξετάσει θετικά τέτοιες περιπτώσεις.

Αρκεί να αναφέρω ότι θα χάσω τη δουλειά μου;

Όχι. Η αίτηση αναστολής πρέπει να αναφέρει συγκεκριμένους λόγους και να συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία. Το άρθρο 203 ΚΔΔ απαιτεί να αναφέρονται οι συγκεκριμένοι λόγοι που δικαιολογούν την αναστολή.

 Μπορεί να προβληθεί ως λόγος προσφυγής η πλημμελής αιτιολογία;

Ναι, ανάλογα με το περιεχόμενο της πράξης και του διοικητικού φακέλου. Ιδίως όταν η πράξη ή η απόφαση επί των αντιρρήσεων δεν περιγράφει με σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά ή δεν απαντά επαρκώς σε συγκεκριμένους ισχυρισμούς, μπορεί να εξεταστεί λόγος πλημμελούς αιτιολογίας.

Μπορεί να αμφισβητηθεί η υποτροπή;

Ναι. Εφόσον η αυστηρότερη κύρωση στηρίζεται σε προηγούμενη παράβαση, μπορεί να ελεγχθεί αν η προηγούμενη παράβαση πληροί πράγματι τις προϋποθέσεις που θέτει ο ΚΟΚ για την εφαρμογή των διατάξεων περί υποτροπής.

Μπορεί να προβληθεί ότι η παράβαση δεν έγινε όπως περιγράφεται;

Ναι. Η εσφαλμένη διαπίστωση των πραγματικών περιστατικών μπορεί, ανάλογα με τα στοιχεία της υπόθεσης, να αποτελέσει λόγο προσφυγής. Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχουν φωτογραφίες, βίντεο, τεχνικά δεδομένα, έγγραφα και άλλα στοιχεία του διοικητικού φακέλου.

Τι γίνεται αν η αφαίρεση της άδειας έχει ήδη αρχίσει;

Η άμεση εξέταση της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το άρθρο 202 ΚΔΔ προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η χορήγηση αναστολής αποκλείεται κατά το μέρος που η πράξη έχει ήδη εκτελεστεί.

Μπορώ να οδηγώ επειδή έχω ασκήσει προσφυγή;

Όχι αυτομάτως. Η απλή άσκηση προσφυγής δεν συνεπάγεται ότι αναστέλλεται η αφαίρεση της άδειας. Απαιτείται να υπάρχει νόμιμη αναστολή ή άλλη ειδική ρύθμιση που να επιτρέπει την οδήγηση.

Το δικηγορικό μας γραφείο TPV LAW διαθέτει δικηγόρους με εξειδίκευση και τεράστια δικαστηριακή εμπειρία στο Διοικητικό Δίκαιο καθώς και πλήρως επιτυχημένη πορεία και έκβαση σχετικών δικαστικών αποφάσεων (πρόστιμα, αποφάσεις-πράξεις διοικητικών αρχών-οργάνων κ.λ.π.).

Είστε επαγγελματίας οδηγός; Σας έχουν αφαιρέσει το δίπλωμα οδήγησης και δεν μπορείτε να εργαστείτε; Επικοινωνήστε άμεσα μαζί μας στο δικηγορικό γραφείο TPV LAW στα τηλ. 213-0313912, 211- 4029293 και στο email: info@tpvlaw.gr. για να κλείσετε το ραντεβού σας και να αναθέσετε τον δικαστικό χειρισμό της υπόθεσής σας για μια σίγουρα επιτυχημένη έκβασή της.

Σημειώνεται ότι βάσει του α. 82 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013) δεν επιτρέπεται στον δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Απαντήσεις σε ερωτήματα νομικής φύσης παρέχονται μόνο κατόπιν ραντεβού.