Κατ’ άρθρο 217 Κ.Δ.Δ. «1. Ανακοπή χωρεί κατά κάθε πράξης που εκδίδεται στα πλαίσια της διαδικασίας της διοικητικής εκτέλεσης και, ιδίως, κατά α) της πράξης της ταμειακής βεβαίωσης του εσόδου, β)….».
Άρθρο 217 – Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας
Σύμφωνα με το α. 219 Κ.Δ.Δ. «1. Προς άσκηση ανακοπής νομιμοποιείται εκείνος που έχει άμεσο, προσωπικό και ενεστώς έννομο συμφέρον ή στον οποίο αναγνωρίζεται τέτοιο δικαίωμα από ειδική διάταξη νόμου.
α) Στις περιπτώσεις α , β’, γ’ και δ’ της παρ. 1, καθώς και στην περίπτωση β’ της παρ. 2 του άρθρου 217: κατά του Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. η του τελωνείου που επισπεύδει την εκτέλεση, στον οποίο και επιδίδεται η ανακοπή. Ειδικώς, στην περίπτωση δ’ της παρ. 1 του άρθρου 217, η ανακοπή κοινοποιείται, με ποινή απαραδέκτου, και στον αρμόδιο για τον πλειστηριασμό υπάλληλο, καθώς και στον υπερθεματιστή.
β) Στην περίπτωση ε’ της παρ. 1 του άρθρου 217: κατά του επισπεύδοντος την εκτέλεση Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. ή του τελωνείου που επισπεύδει την εκτέλεση. Στην περίπτωση αυτήν η ανακοπή κοινοποιείται, με ποινή απαραδέκτου, στον δανειστή του οποίου προσβάλλεται η κατάταξη και στον αρμόδιο υπάλληλο του πλειστηριασμού, ενώ,
γ) Στην περίπτωση α’ της παρ, 2 του άρθρου 217: κατά του τρίτου, στα χέρια του οποίου επιβάλλεται η κατάσχεση».
Άρθρο 219 – Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας – Ενεργητική …
Περαιτέρω, κατ’ άρθρο 224 Κ.Δ.Δ. «1. Το δικαστήριο ελέγχει την προσβαλλόμενη πράξη κατά το νόμο και την ουσία, στα όρια της ανακοπής, τα οποία προσδιορίζονται από τους λόγους και το αίτημά της.2. (…), 5. Ισχυρισμοί, που αφορούν την απόσβεση της απαίτησης για την ικανοποίηση της οποίος επισπεύδεται η εκτέλεση, μπορούν να προβάλλονται με την ευκαιρία άσκησης ανακοπής κατά της πράξης ταμειακής βεβαίωσης ή οποιασδήποτε πράξης της εκτέλεσης, πρέπει δε να αποδεικνύονται αμέσως».
Άρθρο 224 – Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας – Εξουσία του …
Στο άρθρο 225 Κ.Δ.Δ. ορίζεται ότι «Το δικαστήριο, αν διαπιστώσει παράβαση νόμου ή ουσιαστικές πλημμέλειες της προσβαλλόμενης πράξης, προβαίνει στην ολική ή μερική ακύρωση ή στην τροποποίησή της. Σε διαφορετική περίπτωση, προβαίνει στην απόρριψη της ανακοπής».
Σύμφωνα με την διάταξη αρ. 2 ΚΕΔΕ (ν. 4978/2022):
” 4. Για την είσπραξη των δημοσίων εσόδων απαιτείται νόμιμος τίτλος. Με την εξαίρεση των φόρων και των λοιπών δημοσίων εσόδων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κ.Φ.Δ., για τα οποία εφαρμόζεται αποκλειστικά ο ως άνω Κώδικας, νόμιμο τίτλο αποτελούν:
α) τα έγγραφα στα οποία οι αρμόδιες αρχές προσδιορίζουν σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις τον οφειλέτη, το είδος, το ποσό και την αιτία της οφειλής,
β) τα δημόσια ή ιδιωτικά έγγραφα από τα οποία αποδεικνύεται η οφειλή,
γ) τα δημόσια ή ιδιωτικά έγγραφα από τα οποία πιθανολογείται η οφειλή, ως προς την ύπαρξη και το ποσό αυτής, κατά την έννοια του άρθρου 347 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ.).
5. Η είσπραξη στις περιπτώσεις της παρ. 4 πραγματοποιείται από την ΑΑΔΕ μετά την καταχώριση των στοιχείων του νόμιμου τίτλου στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων, είτε κατόπιν αποστολής στην ΑΑΔΕ χρηματικού καταλόγου από την αρχή που απέκτησε τον νόμιμο τίτλο είτε με βάση μόνο τον νόμιμο τίτλο, εφόσον αυτός έχει περιέλθει με οποιονδήποτε τρόπο στην ΑΑΔΕ. Ο χρηματικός κατάλογος περιέχει τα προσδιοριστικά στοιχεία της οφειλής, του υπόχρεου και των συνυπόχρεων ευθυνόμενων τρίτων. Η παράλειψη αναφοράς των ευθυνόμενων συνυπόχρεων δεν θίγει το κύρος του νόμιμου τίτλου ούτε τη νομιμότητα της εισπρακτικής διαδικασίας ή της διαδικασίας της εκτέλεσης. Η για οποιονδήποτε λόγο μερική ή ολική αναστολή του νόμιμου τίτλου δεν κωλύει την καταχώριση του συνόλου της οφειλής στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ”.
Κατά το άρθρο 136 §1 Ν. 4270/2014 «Χρηματική απαίτηση του Δημοσίου δεν παραγράφεται πριν να βεβαιωθεί πράγματι προς είσπραξη ως δημόσιο έσοδο στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. ή το αρμόδιο Τελωνείο , με την επιφύλαξη των διατάξεων περί επιβολής φόρων και λοιπών δημοσίων εσόδων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013, Α΄ 170)». Θεσμοθετείται δηλαδή το απαράγραπτο των απαιτήσεων του Δημοσίου έναντι των ιδιωτών.
Βάσει του α. 36 παλαιού ΚΦΔ και πλέον α. 37 Ν. 5104/2024 η φορολογική διοίκηση μπορεί να προβεί σε κοινοποίηση πράξης προσδιορισμού φόρου εντός πενταετίας από το πέρας του έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία υποβολής δήλωσης.
Κατά περίπτωση ο χρόνος αυτός μπορεί να παραταθεί έως και δέκα έτη από το πέρας του έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία υποβολής δήλωσης.
Υπό την προϊσχύσασα μορφή του άρθρου η διοίκηση σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής μπορούσε να προβεί σε κοινοποίηση πράξης επιβολής φόρου ακόμη και είκοσι έτη μετά το πέρας του έτους εντός του οποίου έληγε η προθεσμία υποβολής δήλωσης. Η εν λόγω εικοσαετής παραγραφή κατακρίθηκε ως δυσανάλογα μακρόχρονη. Το ΝΣΚ με την υπ’ αριθμ. 268/2017 γνωμοδότησή του εκφράζει τις αμφιβολίες του για το κατά πόσο η εικοσαετής παραγραφή συνάδει με τον συνταγματικό κανόνα περί εύλογης διάρκειας της οριζόμενης στο νόμο προθεσμίας παραγραφής και της αρχής της αναλογικότητας.
Για τον ΦΠΑ ισχύει (α. 57 Κώδικα ΦΠΑ) ότι η κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού φόρου μπορεί να λάβει χώρα μέχρι πέντε έτη από το τέλος του έτους εντός του οποίου πρέπει να γίνει η εκκαθαριστική δήλωση φόρου. Κατά περίπτωση προβλέπεται παράταση ως τη δεκαετία.
Για τον φόρο κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, ισχύει η δεκαετής (α. 102 ν. 2961/2001) και κατά περίπτωση η δεκαπενταετής ή και μεγαλύτερη παραγραφή.
Ως προς τις παραγραφές των δημοτικών φόρων τίθεται ο κανόνας της πενταετίας για τους νέους φόρους (ν. 5027/2023) και για τους παλαιότερους υφίσταται περιπτωσιολογία.
