Σωματική βλάβη από αμέλεια-α. 314 Π.Κ.-Τροχαίο ατύχημα-α. 43 ΚΟΚ

1.Τι Προβλέπει ο Νέος Ποινικός Κώδικας για τη Σωματική Βλάβη από Αμέλεια;

Σύμφωνα με το άρθρο 314 του Ποινικού Κώδικα, όποιος από αμέλεια προκαλεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με ποινικές κυρώσεις. Η αμέλεια ορίζεται (άρθρο 28 ΠΚ) ως η έλλειψη της προσοχής που ο δράστης όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει.

Άρθρο 314 – Ποινικός Κώδικας (Νόμος 4619/2019)

1.1 Ποιες Είναι οι Ποινές με το Νέο Πλαίσιο;

Οι ποινές διαβαθμίζονται ανάλογα με τη σοβαρότητα της κάκωσης:

• Απλή σωματική βλάβη από αμέλεια: Επιφέρει φυλάκιση ή χρηματική ποινή.
• Εντελώς ελαφρά σωματική βλάβη: Το δικαστήριο μπορεί να αφήσει την πράξη ατιμώρητη αν η βλάβη ήταν εντελώς επουσιώδης.
• Βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια: Εάν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική ή ψυχική πάθηση, οι ποινές φυλάκισης είναι σαφώς αυστηρότερες και η μετατροπή τους ή η αναστολή τους εξετάζεται πλέον υπό το νέο, πολύ πιο αυστηρό πρίσμα έκτισης των ποινών.

1.2 Πώς Διώκεται το Αδίκημα; Έγκληση ή Αυτεπάγγελτα;

Αυτή είναι μια κρίσιμη αλλαγή που μπερδεύει πολλούς πολίτες:

• Κατά κανόνα, η σωματική βλάβη από αμέλεια διώκεται κατ’ έγκληση. Αυτό σημαίνει ότι το θύμα πρέπει να υποβάλει μήνυση εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) μηνών από την ημέρα που έμαθε για την πράξη και τον υπαίτιο.
• Η εξαίρεση: Αν η αμέλεια προέρχεται από άτομο που είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση (π.χ. γιατρός κατά την άσκηση των καθηκόντων του) ή αν πρόκειται για συγκεκριμένες περιπτώσεις τροχαίων ατυχημάτων με βαριές κακώσεις, η δίωξη μπορεί υπό προϋποθέσεις να κινηθεί αυτεπάγγελτα.

2. Σωματική Βλάβη από Τροχαίο Ατύχημα

Τα τροχαία ατυχήματα αποτελούν την πιο συχνή αιτία πρόκλησης σωματικών βλαβών από αμέλεια στην καθημερινότητα.

2.1 Η Αυστηροποίηση του Νόμου: Άρθρο 290Α ΠΚ (Επικίνδυνη Οδήγηση)

Με τις τελευταίες τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα, η λεπτή γραμμή μεταξύ αμέλειας και δόλου στα τροχαία έχει αλλάξει. Αν η σωματική βλάβη προκληθεί από:

• Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών
• Οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα, σε πεζοδρόμους ή πλατείες
• Υπερβολική ταχύτητα (κοντραρίσματα)
• Παραβίαση κόκκινου σηματοδότη (STOP / Φανάρι)

Τότε το αδίκημα αναβαθμίζεται σε Επικίνδυνη Οδήγηση (άρθρο 290Α ΠΚ). Αν από την πράξη αυτή προκληθεί βαριά σωματική βλάβη, δεν διώκεται ως απλό πλημμέλημα αμέλειας, αλλά μετατρέπεται σε κακούργημα με ποινές κάθειρξης έως και 10 έτη.

2.2 Τι πρέπει να κάνει ο οδηγός που προκαλεί τροχαίο ατύχημα με σωματική βλάβη του θύματος;

Σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος με σωματική βλάβη, ο οδηγός υποχρεούται από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (άρθρο 43) να σταματήσει αμέσως, να τοποθετήσει προειδοποιητικό τρίγωνο, να καλέσει άμεσα σε βοήθεια (ΕΚΑΒ) και την Τροχαία, να μην αλλοιώσει τα στοιχεία του χώρου, και να ανταλλάξει τα στοιχεία του. Η εγκατάλειψη θύματος αποτελεί κακούργημα.

Η ορθή και νόμιμη συμπεριφορά σας περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα:

1. Ασφάλεια και Άμεσες Ενέργειες

• Στάση και Σήμανση: Ακινητοποιήστε το όχημά σας με ασφάλεια χωρίς να προκαλέσετε επιπλέον κινδύνους. Ενεργοποιήστε τα αλάρμ και τοποθετήστε προειδοποιητικό τρίγωνο σε επαρκή απόσταση.
• Παροχή Βοήθειας: Ελέγξτε την κατάσταση των τραυματιών. Καλέστε αμέσως το ΕΚΑΒ (166) ή τον Πανευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης (112) για παροχή πρώτων βοηθειών.
• Ειδοποίηση Αστυνομίας: Καλέστε την Τροχαία. Η παρουσία της είναι υποχρεωτική και κρίνεται απαραίτητη για την καταγραφή του συμβάντος και τη διενέργεια προανάκρισης.

2. Συλλογή Στοιχείων και Πληροφοριών

• Ανταλλαγή Στοιχείων: Δώστε τα στοιχεία της ταυτότητάς σας, του οχήματός σας και πληροφορίες για την ασφαλιστική σας εταιρεία στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους εφόσον σας ζητηθούν.
• Καταγραφή Μαρτύρων: Συλλέξτε τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, τηλέφωνο) τυχόν αυτοπτών μαρτύρων που μπορούν να επιβεβαιώσουν τις συνθήκες του ατυχήματος.
• Φωτογραφικό Υλικό: Εάν είναι εφικτό, χωρίς να μετακινήσετε τα οχήματα και εφόσον δεν δυσχεραίνετε την κυκλοφορία, τραβήξτε καθαρές φωτογραφίες από τη θέση των οχημάτων, τις ζημιές και τη γύρω περιοχή.

3. Νομικές και Ποινικές Συνέπειες

• Απαγόρευση Εγκατάλειψης: Η αποχώρηση από τον τόπο του ατυχήματος χωρίς να παράσχετε βοήθεια συνιστά κακούργημα και διώκεται ποινικά με αυστηρές ποινές κάθειρξης, βάσει της ελληνικής νομοθεσίας (άρθρο 306 του Ποινικού Κώδικα).
• Σωματική Βλάβη από Αμέλεια: Αποτελεί πλημμέλημα (άρθρο 314 του ΠΚ). Για την ποινική δίωξη απαιτείται συνήθως έγκληση από τον παθόντα εντός τριών μηνών, εκτός εάν υπήρξε παράβαση με ιδιαίτερη υποχρέωση προσοχής (π.χ. επαγγελματίας οδηγός) όπου η δίωξη ασκείται αυτεπάγγελτα.
• Αστική Ευθύνη: Σύμφωνα με τη νομοθεσία περί υποχρεωτικής ασφάλισης, η αστική ευθύνη καλύπτει τις σωματικές βλάβες έως το νόμιμο όριο, με τις αποζημιώσεις (ηθική βλάβη, απώλεια εισοδημάτων) να καταβάλλονται απευθείας από την ασφαλιστική εταιρεία.

Άρθρο 43 – Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας – Συμπεριφορά …

2.3 Τι Δικαιούται το Θύμα Τροχαίου Ατυχήματος;

Αν πέσετε θύμα τροχαίου με υπαιτιότητα άλλου οδηγού, έχετε δικαίωμα να διεκδικήσετε δικαστικά ή εξώδικα από την ασφαλιστική εταιρεία του υπαιτίου:

• Νοσήλια και έξοδα αποκατάστασης: Φάρμακα, αποκλειστικές νοσοκόμες, φυσικοθεραπείες.
• Διαφυγόντα κέρδη: Τα εισοδήματα που χάσατε επειδή δεν μπορούσατε να εργαστείτε.
• Ηθική βλάβη: Χρηματική ικανοποίηση για τη σωματική ταλαιπωρία και τον ψυχικό πόνο.
• Αποζημίωση για μόνιμη αναπηρία (άρθρο 931 ΑΚ): Επιπλέον αυτοτελής αποζημίωση αν ο τραυματισμός επηρεάζει μόνιμα το μέλλον σας.

Άρθρο 931 – Αστικός Κώδικας

3. Συχνές Ερωτήσεις:

Πόσος χρόνος υπάρχει για να κάνω μήνυση για σωματική βλάβη από αμέλεια;

Η προθεσμία είναι τρεις (3) μήνες από την ημέρα που έλαβε χώρα το συμβάν και μάθατε ποιος είναι ο υπαίτιος. Αν περάσει το τρίμηνο, το δικαίωμα παραγράφεται.

Μπορώ να ζητήσω αποζημίωση αν δεν γίνει ποινικό δικαστήριο;

Ναι. Η αστική απαίτηση για αποζημίωση (μέσω αγωγής στα πολιτικά δικαστήρια) είναι ανεξάρτητη από την ποινική δίωξη. Ωστόσο, η ύπαρξη ποινικής καταδίκης ενισχύει σημαντικά την αστική σας διεκδίκηση.

Ποιος πληρώνει την αποζημίωση σε ένα τροχαίο;

Την αποζημίωση για τις σωματικές βλάβες και τις υλικές ζημιές την καταβάλλει η ασφαλιστική εταιρεία του υπαίτιου οχήματος. Εάν ο οδηγός ήταν ανασφάλιστος, την αποζημίωση αναλαμβάνει το Επικουρικό Κεφάλαιο.