Διατροφή ανηλίκων και ενηλίκων τέκνων από τους γονείς τους:

Διατροφή ανηλίκων τέκνων από τους γονείς τους:

Η ρύθμιση του νόμου:

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1516 παρ.2 ΑΚ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 10 ν. 4800/2021 (ΦΕΚ), στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, καθένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου.

Πώς προσδιορίζεται το μέτρο της αναγκαίας διατροφής για το ανήλικο;

Από τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ προκύπτει ότι οι γονείς, είτε υπάρχει μεταξύ τους γάμος και συμβιώνουν, είτε έχει διακοπεί η συμβίωση, είτε έχει εκδοθεί διαζύγιο, έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, ακόμη και εάν αυτό έχει περιουσία, της οποίας, όμως, τα εισοδήματα ή το προϊόν της εργασίας του ή άλλα τυχόν εισοδήματά του δεν αρκούν για τη διατροφή του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, η δε δικαιούμενη (ανάλογη) διατροφή του περιλαμβάνει όλα τα αναγκαία για τη συντήρηση, ανατροφή και εν γενεί εκπαίδευσή του έξοδα.

Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη επιτήρησης, εκπαίδευσης και την κατάσταση υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου.

Για να καθοριστεί το ποσό της δικαιούμενης διατροφής αξιολογούνται κατ’ αρχήν τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και στη συνέχεια προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου, καθοριστικό δε στοιχείο είναι οι συνθήκες της ζωής του, δηλαδή οι όροι διαβίωσής του, χωρίς όμως να ικανοποιούνται οι παράλογες αξιώσεις.

Τι περιλαμβάνει η υποχρέωση διατροφής;

Η υποχρέωση διατροφής είναι κατά κανόνα χρηματική υποχρέωση, χωρίς όμως να αποκλείεται η εκπλήρωσή της και σε είδος. Παροχές σε είδος που συνυπολογίζονται στην υποχρέωση του γονέα για διατροφή του τέκνου, είναι, μεταξύ άλλων, η συνεισφορά της οικοκυράς, η παροχή οικίας, καθώς και η παροχή προσωπικών υπηρεσιών για την ανατροφή, περιποίηση, φροντίδα και επιμέλεια του τέκνου (ΑΠ 1384/2008, ΑΠ 1951/2006 στη ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Έτσι ο γονέας, που συζεί με το ανήλικο τέκνο, μπορεί, κατά τον υπολογισμό του οφειλόμενου από αυτόν ποσού διατροφής του, να συνυπολογίσει οτιδήποτε συνδέεται με την εξαιτίας της συνοίκησης πραγματική διάθεση χρημάτων για τις ανάγκες του τέκνου, όπως ενοίκιο, κατανάλωση ρεύματος, ύδατος, θέρμανσης κλπ, καθώς και άλλες προσωπικές υπηρεσίες που απορρέουν από αυτή (ΑΠ 1016/2019, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1612/2017, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΠατρ 195/2020, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Ποια στοιχεία πρέπει να εξειδικεύονται στην σχετική αγωγή διατροφής;

Από το συνδυασμό δε των διατάξεων των άρθρων 1485, 1486, 1489 ΑΚ, προκύπτει ότι στοιχεία θεμελιωτικά του δικαιώματος διατροφής τέκνου, τα οποία πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 216 παρ. 1 α` Κ.Πολ.Δ, να περιέχονται στην περί τούτου σχετική αγωγή για το ορισμένο αυτής, είναι:

η αδυναμία του ανηλίκου τέκνου να διατρέφει τον εαυτό του από τα εισοδήματα της περιουσίας ή το προϊόν της εργασίας του, τα περιουσιακά στοιχεία του εναγομένου γονέα και το χρηματικό ποσό, που χρειάζεται το τέκνο για την διατροφή του με βάση τις ανάγκες του, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, χωρίς να απαιτείται να εκτίθενται και οι οικονομικές δυνάμεις του άλλου γονέα,

διότι το στοιχείο αυτό ανήκει στη βάση ενστάσεως από το άρθρο 1489 παρ. 2 ΑΚ, την οποία μπορεί να προτείνει ο εναγόμενος προς περιορισμό της υποχρεώσεώς του προς διατροφή του τέκνου του, ισχυριζόμενος ότι το τέκνο έχει δικαίωμα διατροφής έναντι και του άλλου γονέα, ο οποίος υποχρεούται να συμβάλει στην διατροφή του τέκνου ανάλογα με τις προσδιοριζόμενες με την ένσταση οικονομικές του δυνάμεις.

Επίσης, δεν απαιτείται να εκτίθενται στην αγωγή, για το ορισμένο αυτής, οι διατροφικές ανάγκες του τέκνου αναλυτικώς και το ποσό που χρειάζεται για την κάλυψη καθεμιάς, αφού με το συνηθισμένο και εύχρηστο νομικό όρο “διατροφή” νοείται σαφώς το χρηματικό ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών του δικαιούχου, δηλαδή για την τροφή, τη στέγαση, το φωτισμό, τη θέρμανση, την ένδυση, την ψυχαγωγία και τη νοσηλεία αυτού, καθώς και για την ανατροφή και την εκπαίδευσή του (ΑΠ 1592/2022).

Πώς προσδιορίζονται οι «οικονομικές δυνάμεις» κάθε γονέα;

Για την αποτίμηση των δυνάμεων των γονέων λαμβάνονται υπ’ όψη εκτός των εισοδημάτων και της περιουσίας εκάστου γονέα και οι δυνατότητες για προσωπική εργασία αυτών. Υπό την έννοια αυτή, ως δυνάμεις, λογίζονται οι εν γένει οικονομικές δυνατότητες, τις οποίες, κατά τις αρχές της καλής πίστης (άρθρο 288 ΑΚ), διαθέτει ή είναι σε θέση να αναπτύξει ή να ποριστεί ο κάθε γονέας, με την κατάλληλη αξιοποίηση όχι μόνο του κεφαλαίου της περιουσίας του, αλλά και της εκάστοτε δυνατότητάς του για εργασία, που είναι πρόσφορη για την εκπλήρωση της σχετικής υποχρέωσης διατροφής (ΑΠ 1507/2001 Δικ 44, σελ. 1592).

Ο εναγόμενος γονέας, προς καταβολή ολοκλήρου του ποσού της διατροφής, μπορεί να επικαλεστεί κατ’ ένσταση, κατ’ άρθρο 262 ΚΠολΔ, ότι και ο άλλος γονέας έχει την οικονομική δυνατότητα, μικρότερη ή υπέρτερη σε σχέση με τη δική του και σε συνδυασμό με τις λοιπές υποχρεώσεις του, να καλύψει μέρος της ανάλογης διατροφής του ανηλίκου, οπότε, με την απόδειξη της ένστασης αυτής, περιορίζεται η υποχρέωση του εναγόμενου γονέα κατά το ποσό που αντιστοιχεί στις οικονομικές δυνατότητες και στη βάση αυτών στην υποχρέωση συνεισφοράς του άλλου γονέα (βλ. ΑΠ 416/2007 στην ΤΝΠ Νόμος, ΕφΠειρ 370/2002, στην ΤΝΠ Νόμος).

Εξάλλου, σε περίπτωση μη υποβολής της ένστασης αυτής, δεν μπορεί το δικαστήριο να ερευνήσει αυτεπαγγέλτως την οικονομική δυνατότητα του άλλου γονέα και να κανονίσει, ανάλογα με τις δυνάμεις του κάθε γονέα, το επιδικαστέο σε βάρος του εναγομένου ποσό της διατροφής.

Ο συσχετισμός των οικονομικών δυνάμεων των δύο γονέων πρέπει να γίνει από το Δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, σύμφωνα προς τα εκατέρωθεν αποδεικνυόμενα πραγματικά περιστατικά και δη ισχυρισμού στα πρακτικά ή τις προτάσεις του εναγόμενου.

Η δαπάνη για την εξυπηρέτηση στεγαστικών ή καταναλωτικών δανείων δεν προαφαιρείται από τα εισοδήματα του υποχρέου, όπως π.χ. από τον μισθό του, αλλά λαμβάνεται υπόψη, ως στοιχείο προσδιοριστικό της αξίας της περιουσίας του, η οποία πρέπει να εκληφθεί ότι μειώνεται κατά το ποσό του δανείου, καθώς και ως στοιχείο προσδιοριστικό των συνθηκών διαβίωσής του (ΑΠ 1592/2022).

Μπορεί ο εναγόμενος γονέας να προβάλλει την ένσταση διακινδύνευσης ιδίας διατροφής;

Ο εναγόμενος γονέας στη δίκη διατροφής δεν μπορεί να προβάλλει καταρχήν την, από το άρθρο 1487 παρ. 1 Α.Κ., προβλεπόμενη ένσταση διακινδύνευσης της δικής του διατροφής, σύμφωνα με την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, όταν πρόκειται για διατροφή ανήλικων τέκνων του, εκτός αν επικαλεστεί και αποδείξει ότι τα τέκνα μπορούν να στραφούν εναντίον άλλου υποχρέου ή μπορούν να διατραφούν από την περιουσία τους (ΑΠ 1020/2021).

Οφείλεται διατροφή και για το παρελθόν;

Οι προϋποθέσεις επιδίκασης διατροφής και ο καθορισμός της έκτασης και το ύψος αυτής κρίνονται από το χρόνο έγερσης της αγωγής ή επί αιτήματος για την επιδίκαση από την υπερημερία, από το χρόνο επέλευσής της. Το δικαίωμα αυτό πρέπει να έχει γεννηθεί κατά την πρώτη συζήτηση στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου (βλ. ΑΠ 2070/2017).  

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1498 ΑΚ, διατροφή για το παρελθόν δεν οφείλεται, παρά μόνο από την υπερημερία, που επέρχεται μετά από δικαστική ή εξώδικη όχληση του οφειλέτη από τον δανειστή, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 340 του Αστικού Κώδικα.

Επί οφειλής διαδοχικών παροχών, όπως η διατροφή, η όχληση μπορεί να γίνει είτε στο σύνολο των μελλουσών παροχών είτε για παροχές ορισμένου χρόνου και σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι ορισμένη και σαφής (ΑΠ 342/2001 ΕλλΔνη 2002. 114). Η όχληση αυτή είναι στοιχείο της αγωγής, όταν ζητείται διατροφή για το παρελθόν (ΑΠ 1547/1986 ΝοΒ 35. 1040, ΕφΑθ 5956/2003 ΕλλΔνη 2004. 520, ΕφΑθ 926/1995 ΕλλΔνη 37. 1119).

Εξάλλου, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 340, 345 και 346 Α.Κ. συνάγεται, ότι ο οφειλέτης χρηματικής οφειλής καθίσταται υπερήμερος αν προηγήθηκε δικαστική ή εξώδικη όχληση του δανειστή.

Η επίδοση στον εναγόμενο αγωγής για επιδίκαση χρηματικής απαιτήσεως δεν είναι μόνον διαδικαστική πράξη, αλλά έχει και χαρακτήρα οιονεί δικαιοπραξίας οχλήσεως, που εμπεριέχει πρόσκληση του δανειστή απευθυντέα προς τον οφειλέτη για την εκπλήρωση της παροχής, ανεξαρτήτως του διαδικαστικού χαρακτήρα της ως στοιχείου ασκήσεως της αγωγής και μέσου ενάρξεως της δίκης, ώστε ως εναρκτήρια αυτής διαδικαστική πράξη να συνεπάγεται την τοκογονία του ληξιπροθέσμου χρέους, χωρίς την υπερημερία του εναγόμενου οφειλέτη (ΑΚ 346) και,

ως όχληση, να καθιστά τον οφειλέτη υπερήμερο, υπό την επιφύλαξη της ενστάσεως του άρθρου 342 ΑΚ και υπόχρεο να πληρώσει τον νόμιμο τόκο υπερημερίας όχι ως άμεσο αποτέλεσμα της αγωγής, η οποία δεν έχει τέτοια συνέπεια, αλλά της οχλήσεως, που όταν ασκείται με την αγωγή, της οποίας δεν αποτελεί αναγκαίο στοιχείο, ούτε τη νομική της φύση ούτε την αυτοτέλειά της έναντι της αγωγής αποβάλλει (ΟλΑΠ 13/1994, ΑΠ 873/2017, ΑΠ 106/2014 ΤΝΠ Νόμος).

Τα αποτελέσματα δε της όχλησης που έγινε με την επίδοση της αγωγής δεν ανατρέπονται, ακόμη αν ο ενάγων παραιτήθηκε από το δικόγραφο της αγωγής ή αυτή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη και άκυρη για τυπικούς λόγους (π.χ. λόγω αοριστίας – βλ. ΟλΑΠ 13/1994, ΑΠ 497/2004, ΑΠ 23/2004).

Η όχληση μπορεί να γίνει και με την επίδοση αίτησης για την προσωρινή επιδίωξη διατροφής με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων η οποία, μάλιστα, δεν αίρεται στην περίπτωση αποβολής της ισχύος της εκδοθείσας επί της ανωτέρω αιτήσεως αποφάσεως ασφαλιστικών μέτρων, λόγω μη εμπρόθεσμης ασκήσεως της κυρίας αγωγής για διατροφή ((ΕφΑΘ 93/2017).

Αξίωση διατροφής ενηλίκου τέκνου από τους γονείς του:

Υφίσταται δικαίωμα του ενηλίκου τέκνου να αξιώσει διατροφή του από τον γονέα του και αν ναι υπό ποιες προϋποθέσεις;

Από τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486,1489, 1492 και 1493 ΑΚ, προκύπτει ότι η διατροφή είναι αμοιβαία υποχρέωση που θεσπίζεται από το νόμο μεταξύ ανιόντων και κατιόντων.

Το δικαίωμα διατροφής αναγνωρίζεται από το νόμο υπέρ όποιου δεν μπορεί να διατραφεί από την περιουσία του ή από εργασία κατάλληλη για την ηλικία του, την υγεία του και τις εν γένει βιοτικές του συνθήκες και ανάγκες εκπαίδευσης και στο μέτρο που τα έσοδα από τις ανωτέρω πηγές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις διατροφικές ανάγκες.

Έτσι, δικαίωμα διατροφής έναντι των γονέων, εφόσον συντρέχουν οι ανωτέρω προϋποθέσεις έχει όχι μόνο το ανήλικο, αλλά και το ενήλικο τέκνο.

Τι νοείται ως περιουσία και εισόδημα;

Ως περιουσία νοείται το σύνολο των κινητών και ακινήτων πραγμάτων, των οποίων ο δικαιούχος έχει την κυριότητα ή την επικαρπία, ανεξαρτήτως αν παράγουν εισόδημα ή όχι, των οποίων, όμως, η εκμετάλλευση ή εκποίηση μπορεί να αποφέρει εισόδημα, ενώ ως εισόδημα νοείται ο μισθός, οι συντάξεις, οι τραπεζικές καταθέσεις και οι τόκοι αυτών, καρποί αξιογράφων ή ακινήτων και γενικότερα οι απαιτήσεις κάθε φύσεως έναντι τρίτων.

Εισόδημα αποτελεί ακόμη και η δυνατότητα λήψης δανείου από τράπεζα για την κάλυψη βιοτικών αναγκών, εφόσον δεν αξιώνονται υπερβολικοί τόκοι και υπάρχει βεβαιότητα ότι ο δικαιούχος θα το εξοφλήσει, οφείλει, δε, να αναζητήσει αυτό πριν εγείρει αξίωση διατροφής.

Τέλος στην έννοια του εισοδήματος, το οποίο πρέπει να αναζητήσει ο δικαιούχος πριν αξιώσει διατροφή, περιλαμβάνονται τυχόν αξιώσεις για ασφαλιστικές παροχές και από ασφαλιστικούς οργανισμούς εν γένει, πρωτίστως όμως το εισόδημα από εργασία. Ως κριτήρια, για την εκτίμηση της καταλληλότητας της εργασίας λαμβάνονται υπ`όψιν η ηλικία, η κατάσταση της υγείας, οι βιοτικές συνθήκες του δικαιούχου, οι ανάγκες του για εκπαίδευση, οι προσωπικές ικανότητες και η εκπαίδευσή του, καθώς και η επαγγελματική κατάρτιση αυτού.

Πάντως, πριν ζητήσει διατροφή ο δικαιούχος πρέπει να εξαντλήσει τις δυνατότητες για εργασία, την οποία οφείλει να αναλάβει, αρκεί να συντρέχουν οι ανωτέρω προϋποθέσεις.

Με βάση τα ανωτέρω, λοιπόν, υποχρέωση διατροφής έχουν οι γονείς έναντι των τέκνων τους και μετά την ενηλικίωσή τους, εφόσον αυτά δεν είναι σε θέση να διαθρέψουν μόνα τους τον εαυτό τους, όπως συμβαίνει, όταν το τέκνο έχει την ιδιότητα του φοιτητή, οπότε λόγω σπουδών δεν μπορεί να εργασθεί, χωρίς να εμποδίζεται η απρόσκοπτη συνέχιση της φοίτησης (ΑΠ 828/2015, 953/2015).

Ως εκπαίδευση, η οποία αποκλείει την ανάληψη εργασίας εκ μέρους του αξιούντος διατροφή νοείται αυτή που αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση εργασίας, ιδίως, δε, επί ενήλικου τέκνου, αυτή που αποσκοπεί στην απόκτηση ειδίκευσης σε επιστημονικό ή επαγγελματικό κλάδο και διαρκεί για εύλογο χρονικό διάστημα, το οποίο κρίνεται και με βάση τη δυσκολία του επιστημονικού ή επαγγελματικού κλάδου που ακολουθεί ο δικαιούχος (ΕφΛαρ 228/2015).

Όσον αφορά, δε, στην αξίωση διατροφής για την παρακολούθηση δεύτερου κύκλου σπουδών ή μεταπτυχιακών, αυτή γίνεται κατ ’ εξαίρεση δεκτή, εφόσον συνεκτιμηθούν οι μέχρι τώρα σπουδές του δικαιούχου, η χρησιμότητα των περαιτέρω σπουδών για την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων και καλύτερη επαγγελματική αποκατάσταση του δικαιούχου, οι επιδόσεις και η αφοσίωση αυτού και βεβαίως οι οικονομικές δυνατότητες των γονέων και η δυνατότητα του τέκνου να εξασφαλίσει υποτροφίες ή γενικώς τα μέσα για την εκπαίδευσή του από άλλες πηγές (ΑΠ 212/1999).

Ποια η διαφορά μεταξύ αξίωσης διατροφής ανηλίκου και ενηλίκου τέκνου;

Όπως προκύπτει από τη δεύτερη παράγραφο του άρθ. 1486 ΑΚ, η μόνη διαφορά στην αξίωση διατροφής μεταξύ ανηλίκου και ενηλίκου τέκνου εντοπίζεται στο γεγονός ότι το τελευταίο και αν ακόμη διαθέτει περιουσία που δεν επιφέρει έσοδα, έχει υποχρέωση πριν στραφεί κατά των γονέων του να την αξιοποιήσει ή να την ρευστοποιήσει προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του (όχι βέβαια κατά τρόπο τελείως αντιοικονομικό, δηλαδή, εισπράττοντας ευτελές τίμημα).

Επίσης, σε αντίθεση με το ανήλικο, έναντι του ενηλίκου τέκνου ο εναγόμενος γονέας έχει τη δυνατότητα να προβάλλει την κατ ’ άρθ. 1487 ΑΚ ένσταση διακινδύνευσης ιδίας διατροφής, χωρίς να χρειάζεται να επικαλεσθεί ότι το τέκνο μπορεί να στραφεί εναντίον άλλου υπόχρεου για να διατραφεί.

Πώς προσδιορίζεται το ύψος της διατροφής του ενηλίκου τέκνου;

Το ύψος της διατροφής καθορίζεται με βάση τις συνθήκες ζωής του δικαιούχου.

Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη εκπαίδευσης και την κατάσταση της υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου, χωρίς να ικανοποιούνται οι παράλογες αξιώσεις και η σπατάλη χρημάτων. Οι συνθήκες αυτές εξάλλου πρέπει να ανταποκρίνονται στο επίπεδο διαβίωσης του δικαιούχου ανάλογα με την ηλικία, την υγεία, τις ικανότητες, την εκπαίδευση κ.λπ., η δε προσδιοριζόμενη διατροφή μπορεί να είναι μικρότερη από τις δυνατότητες του υπόχρεου.

Εάν υπάρχουν περισσότεροι υπόχρεοι αξιολογούνται τα εισοδήματά τους από οποιαδήποτε πηγή και στη συνέχεια προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου. Η διατροφή θα μειώνεται κάτω από το επίπεδο διαβίωσης του δικαιούχου, αν οι δυνατότητες του υπόχρεου είναι περιορισμένες και δεν επαρκούν.

Η κατά τα άνω υποχρέωση των γονέων προς διατροφή του τέκνου τους, βαρύνει αυτούς, κατά το άρθρο 1489 εδάφ. β`ΑΚ, ανάλογα με τις δυνάμεις τους.

Ο εναγόμενος, συνεπώς, γονέας προς καταβολή ολοκλήρου του ποσού της διατροφής, μπορεί να επικαλεστεί κατ ’ ένσταση, με βάση το άρθρο 262 ΚΠολΔ, ότι και ο άλλος γονέας έχει την οικονομική δυνατότητα, σε σχέση με τη δική του και σε συνδυασμό με τις λοιπές υποχρεώσεις του, να καλύψει μέρος της ανάλογης διατροφής του ανηλίκου, οπότε, με την απόδειξη της ένστασης αυτής, περιορίζεται η υποχρέωση του εναγόμενου γονέα κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην οικονομική δυνατότητα και στη βάση αυτής υποχρέωση συνεισφοράς του άλλου γονέα (βλ. ΑΠ 680/2010, ΑΠ 416/2007).

Η ένσταση συνεισφοράς είναι ανεξάρτητη από την αίτηση διακινδύνευσης ιδίας διατροφής. Έτσι, εάν μετά την προβολή της ένστασης συνεισφοράς και τον (κατόπιν αυτής) υπολογισμό του ποσοστού συμμετοχής εκάστου γονέα στη διατροφή του ανηλίκου τέκνου, προκύπτει ότι ο εναγόμενος δεν είναι σε θέση να καταβάλει το ποσό συμμετοχής του χωρίς να διακινδυνεύσει η δική του διατροφή και με την προϋπόθεση ότι ο άλλος γονέας είναι σε θέση να πληρώσει το σύνολο της οφειλόμενης διατροφής, είναι δυνατόν να απαλλαγεί πλήρως ο εναγόμενος από τη δική του υποχρέωση.

Το δικηγορικό μας γραφείο έχει χειριστεί πληθώρα υποθέσεων διατροφής – επιμέλειας ανηλίκων τέκνων, διατροφής συζύγων μεταξύ τους, κατά την περίοδο της διάστασης όσο και μετά το διαζύγιο, καθώς και διατροφής ενηλίκων τέκνων από τους γονείς τους με απόλυτη επιτυχία.

Αναλαμβάνουμε όλα τα στάδια της σχετικής διαδικασίας, σε πολύ προσιτές τιμές και με ιδιαίτερη ευαισθησία πάνω στο ζήτημα αυτό, από το στάδιο των ασφαλιστικών μέτρων και της προσωρινής διαταγής, ως το στάδιο της άσκησης και συζήτησης αγωγής και της εκτέλεσης των σχετικών δικαστικών αποφάσεων (εγγραφή βαρών και πλειστηριασμό σε ακίνητη περιουσία υποχρέου συζύγου, κατασχέσεις κ.λ.π.).

Απευθυνθείτε στο γραφείο μας για την καλύτερη και πληρέστερη ενημέρωσή σας σχετικά με την υπόθεση διατροφής- επιμέλειας που σας απασχολεί και την επιτυχή δικαστική έκβαση της σχετικής δίκης, μέχρι και το τελικό στάδιο της εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων.

Παράλληλα, οι ποινικολόγοι του γραφείου μας μπορούν να αναλάβουν τον επιτυχή χειρισμό των ποινικών υποθέσεων που προκύπτουν από την σχετική θεματολογία (π.χ. σύνταξη μήνυσης/έγκλησης για παραβίαση δικαστικής απόφασης καταβολής διατροφής ή τήρησης του δικαιώματος επικοινωνίας με το τέκνο, εξύβρισης, απειλής, ενδοοικογενειακής βίας κ.λ.π., παράσταση στη σχετική ποινική δίκη).

Μπορείτε να διαβάσετε σχετική δικαστική απόφαση επιδίκασης πολύ μεγάλης διατροφής ανηλίκου τέκνου καθώς και διατροφής της διαζευγμένης μητέρας του ανηλίκου τέκνου, που πέτυχε δικηγόρος του γραφείου μας στο αντίστοιχο τμήμα των αποφάσεων της ιστοσελίδας μας, στην οποία απόφαση παραπέμπουμε και εδώ, ενώ διαθέτουμε πληθώρα ανάλογων κερδισμένων αποφάσεων που έχουν χειριστεί όλοι οι δικηγόροι του γραφείου μας:

https://tpvlaw.gr/wp-content/uploads/2025/07/Απόφαση-διατροφής-μαμάς-και-ανηλίκου.pdf

και για ενήλικο τέκνο η απόφαση εδώ:

https://tpvlaw.gr/wp-content/uploads/2025/07/απόφαση-διατροφής-ενηλίκου-τέκνου.pdf

Σημειώνεται ότι βάσει του α. 82 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013) δεν επιτρέπεται στον δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Απαντήσεις σε ερωτήματα νομικής φύσης παρέχονται μόνο κατόπιν ραντεβού.

Πρόσφατα Άρθρα

Παραμέληση εποπτείας ανηλίκου- α. 360 Π.Κ.
15/02/2026
Κλοπή ηλεκτρικής ενέργειας (ρευματοκλοπή) και κλοπή ύδατος κατ’ εξακολούθηση α. 372 Π.Κ. & 98 Π.Κ.
11/02/2026
Νέα εργατική νομοθεσία: Ν. 5239/2025- Τι ισχύει για το 13ωρο εργασίας- για την 4ήμερη εργασία και την έκτακτη βάρδια; Ποιές αλλαγές έρχονται με τον νέο νόμο;
08/02/2026

TPV Law

Το δικηγορικό μας γραφείο παρέχει εξειδικευμένες νομικές υπηρεσίες που απευθύνονται σε ιδιώτες, επιχειρήσεις ή οργανισμούς, καλύπτοντας τομείς όπως το αστικό δίκαιο, το εμπορικό, το εργατικό δίκαιο, το διοικητικό δίκαιο, το φορολογικό δίκαιο και άλλες νομικές υποθέσεις.