Πόθεν Έσχες: Η Ποινική Ευθύνη και οι Αλλαγές με τον Νόμο 5026/2023.

Με τον πρόσφατο νόμο 5026/2023, εισάγεται ένα νέο πλαίσιο για την υποχρέωση υποβολής Δήλωσης Περιουσιακής Κατάστασης (Δ.Π.Κ.), γνωστής ως «πόθεν έσχες». Το νέο νομοθέτημα διευρύνει τον κύκλο των υπόχρεων και αυστηροποιεί το πλαίσιο ελέγχου, καθορίζοντας σαφείς ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.

Νόμος 5026/2023, κωδικοποιημένος με τον 5193/2025

Ποιοι είναι οι Υπόχρεοι Υποβολής Πόθεν Έσχες;

Η νομοθετική διαδρομή δείχνει μια διαρκή επέκταση των προσώπων που οφείλουν να υποβάλλουν δήλωση. Πλέον, οι υπόχρεοι χωρίζονται σε 13 βασικές κατηγορίες, οι οποίες περιλαμβάνουν:

• Πολιτικά πρόσωπα και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης.
• Γενικοί και ειδικοί γραμματείς της Βουλής και της Κυβέρνησης.
• Λειτουργοί της Δικαιοσύνης και στελέχη του χρηματοπιστωτικού τομέα.
• Προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και ελεγκτικών υπηρεσιών.
• Στελέχη στον ραδιοτηλεοπτικό τομέα, στον αθλητισμό και στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων.

Σημαντική Σημείωση: Για πρώτη φορά, προβλέπεται αυτοτελής υποχρέωση υποβολής δήλωσης για συζύγους (ακόμα και σε διάσταση) και πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης με τους υπόχρεους.

Ποινικές Κυρώσεις: Παράλειψη, Ανακρίβεια και Ελλιπής Δήλωση

Ο νόμος τυποποιεί συγκεκριμένα αδικήματα ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης:

1. Βασικά Αδικήματα (Πλημμελήματα)

Η παράλειψη υποβολής δήλωσης εντός της προθεσμίας ή η υποβολή ανακριβούς/ελλιπούς δήλωσης συνιστά πλημμέλημα. Ως «ελλιπής» ορίζεται η δήλωση που δεν περιλαμβάνει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία σύμφωνα με το νόμο.

2. Διακεκριμένα Εγκλήματα και Κακουργήματα

• Απόκρυψη άνω των 30.000€: Αν ο υπόχρεος σκοπεύει να αποκρύψει περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 30.000 ευρώ, η πράξη παραμένει πλημμέλημα αλλά με αυστηρότερη μεταχείριση.
• Απόκρυψη άνω των 300.000€: Αν η αξία της περιουσίας που αποκρύπτεται υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ, το έγκλημα αναβαθμίζεται σε κακούργημα.

3. Τέλεση από Αμέλεια

Αν η παράβαση γίνει από αμέλεια, προβλέπεται μόνο χρηματική ποινή, ενώ υπάρχει η δυνατότητα δικαστικής άφεσης της ποινής.

Πότε η Παράλειψη Γίνεται Αξιόποινη;

Η απλώς εκπρόθεσμη υποβολή δεν θεμελιώνει αμέσως ποινική ευθύνη. Η παράλειψη καθίσταται αξιόποινη μόνο αν παρέλθει ένα έτος από τη λήξη της κανονικής προθεσμίας υποβολής (αρχικής ή ετήσιας). Η υποβολή της δήλωσης μετά το πέρας αυτού του έτους δεν αναιρεί το αξιόποινο της πράξης.

Διοικητικές Κυρώσεις και Δήμευση Περιουσιακών Στοιχείων

Εκτός των ποινών, υπάρχουν σοβαρές διοικητικές συνέπειες:

• Υποχρεωτική Δήμευση: Τα περιουσιακά στοιχεία που δεν δηλώθηκαν δημεύονται υποχρεωτικά, εκτός αν ο υπόχρεος αποδείξει τη νόμιμη προέλευσή τους.
• Παράβολα: Η υποβολή εντός 30 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας απαιτεί την πληρωμή παραβόλου. Για υποβολή έως και ένα έτος μετά, το παράβολο είναι αυξημένο.
• Πειθαρχικό Παράπτωμα: Η μη υποβολή Δ.Π.Κ. και Δήλωσης Οικονομικών Συμφερόντων (Δ.Ο.Σ.) συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Η Διαδικασία Ελέγχου και ο Ετήσιος Στόχος

Με το άρθρο 29 εισάγεται για πρώτη φορά πλαφόν στον ετήσιο ελεγκτικό στόχο:

Η επιλογή των δηλώσεων γίνεται με κριτήρια ανάλυσης κινδύνου από την Επιτροπή Ελέγχου.

Ο έλεγχος δεν μπορεί να υπολείπεται του 7% των υποβαλλόμενων δηλώσεων.

Για τα πρώτα έτη εφαρμογής, τα ποσοστά ορίζονται σε 5% (1ο έτος) και 6% (2ο έτος).

Στο δικηγορικό μας γραφείο εξειδικευμένοι ποινικολόγοι με μεταπτυχιακές σπουδές στο ποινικό δίκαιο και εξειδίκευση στο οικονομικό ποινικό δίκαιο μπορούν να σας βοηθήσουν αποτελεσματικά στον δικαστικό χειρισμό της δικής σας υπόθεσης σχετικά με το αδίκημα της ανακριβούς δήλωσης πόθεν έσχες ή παράλειψης δήλωσης. Καλέστε μας για να κλείσετε το ραντεβού σας, να ενημερωθείτε σχετικώς και να μας αναθέσετε τον δικαστικό χειρισμό της υπόθεσής σας.

Δείτε αθωωτική απόφαση του γραφείου μας σε υπόθεση “πόθεν έσχες” εδώ:

https://tpvlaw.gr/wp-content/uploads/2025/03/αθωωτική-απόφαση-σε-πόθεν-έσχες.pdf

Σημειώνεται ότι βάσει του α. 82 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013) δεν επιτρέπεται στον δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Απαντήσεις σε ερωτήματα νομικής φύσης παρέχονται μόνο κατόπιν ραντεβού.