EU AI Act: Πώς ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act – EE 2024/1689 & Ν. 5321/2026) επηρεάζει τις Startups και τα Software Houses;– Οδηγός Νομικής Συμμόρφωσης

Η θέση σε ισχύ του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τη Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act – Κανονισμός EE 2024/1689) με τον εφαρμοστικό Ν. 5321/2026 μετασχηματίζει ριζικά το τοπίο της ψηφιακής τεχνολογίας.

Για τις ελληνικές startups και τα softwarehouses (εταιρείες ανάπτυξης λογισμικού), οEU AI Act αποτελεί ένα αυστηρό πλαίσιο κανονιστικής συμμόρφωσης (regulatorycompliance) που επηρεάζει άμεσα τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, τη διάθεση και τη χρήση λογισμικού.  

​1. Το Πεδίο Εφαρμογής του EUAIAct

​Σύμφωνα με το άρθρο 2 του EUAI Act, «1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε:

α) παρόχους που διαθέτουν στην αγορά ή θέτουν σε λειτουργία συστήματα ΤΝ ή διαθέτουν στην αγορά μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού στην Ένωση, ανεξάρτητα από το αν οι εν λόγω πάροχοι είναι εγκατεστημένοι ή βρίσκονται εντός της Ένωσης ή σε τρίτη χώρα·

β) φορείς εφαρμογής συστημάτων ΤΝ που έχουν τον τόπο εγκατάστασής τους ή βρίσκονται εντός της Ένωσης·

γ) παρόχους και φορείς εφαρμογής συστημάτων ΤΝ που έχουν τον τόπο εγκατάστασής τους ή βρίσκονται σε τρίτη χώρα, όταν τα στοιχεία εξόδου που παράγει το σύστημα ΤΝ χρησιμοποιούνται στην Ένωση·

δ) εισαγωγείς και διανομείς συστημάτων ΤΝ·

ε) κατασκευαστές προϊόντων που διαθέτουν στην αγορά ή θέτουν σε λειτουργία σύστημα ΤΝ μαζί με το προϊόν τους και υπό τη δική τους επωνυμία ή εμπορικό σήμα·

στ) εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους παρόχων, οι οποίοι δεν είναι εγκατεστημένοι στην Ένωση·

ζ) θιγόμενα πρόσωπα που βρίσκονται στην Ένωση.

 

2.[…] 3.[…] 4.[…] 5.[…] 6.[…] 7.[…] 8.[…] 9.[…] 10.[…]11.[…]

12.Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται στα συστήματα ΤΝ που διατίθενται βάσει δωρεάν αδειών ανοικτού κώδικα, εκτός εάν διατίθενται στην αγορά ή τίθενται σε λειτουργία ως συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου ή ως σύστημα ΤΝ που εμπίπτει στο άρθρο 5 ή 50.

​2. Ταξινόμηση Κινδύνου & Υποχρεώσεις ανά Κατηγορία

​Ο EU AI Act υιοθετεί μια προσέγγιση βάσει διακινδύνευσης (risk-basedapproach):  

​Α. Απαγορευμένες Πρακτικές (Unacceptable Risk)

Σύμφωνα με το άρθρο 5 του EU AI Act, «1.Απαγορεύονται οι ακόλουθες πρακτικές ΤΝ:

α) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία ή η χρήση συστήματος ΤΝ που εφαρμόζει τεχνικές οι οποίες απευθύνονται στο υποσυνείδητο ενός προσώπου υπερκεράζοντας το συνειδητό του ή σκόπιμα χειριστικές ή παραπλανητικές τεχνικές, με σκοπό ή με αποτέλεσμα να στρεβλώσει ουσιωδώς τη συμπεριφορά ενός προσώπου ή μιας ομάδας προσώπων υποβαθμίζοντας σημαντικά την ικανότητά τους να λάβουν τεκμηριωμένη απόφαση, με επακόλουθο να λάβουν μια απόφαση που διαφορετικά δεν θα είχαν λάβει κατά τρόπο που προκαλεί ή εύλογα ενδέχεται να προκαλέσει στο εν λόγω πρόσωπο, σε άλλο πρόσωπο ή σε ομάδα προσώπων σημαντική βλάβη·

β) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία ή η χρήση συστήματος ΤΝ που εκμεταλλεύεται οποιοδήποτε από τα τρωτά σημεία ενός φυσικού προσώπου ή μιας συγκεκριμένης ομάδας προσώπων λόγω της ηλικίας τους, της αναπηρίας τους ή συγκεκριμένης κοινωνικής ή οικονομικής τους κατάστασης, με σκοπό ή με αποτέλεσμα να στρεβλώσει ουσιωδώς τη συμπεριφορά του εν λόγω προσώπου ή προσώπου που ανήκει στην εν λόγω ομάδα κατά τρόπο που προκαλεί ή εύλογα ενδέχεται να προκαλέσει στο εν λόγω πρόσωπο ή σε άλλο πρόσωπο σημαντική βλάβη·

βα) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία ή η χρήση συστήματος ΤΝ που παράγει ή χειρίζεται ρεαλιστικές εικόνες, βίντεο, ήχο ή παρόμοιο υλικό των απόκρυφων μερών ταυτοποιήσιμου φυσικού προσώπου ή ταυτοποιήσιμου φυσικού προσώπου που επιδίδεται σε δραστηριότητες σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα, χωρίς την ελεύθερη, συγκεκριμένη, εν πλήρη επιγνώσει, αδιαμφισβήτητη και ρητή συγκατάθεση του εν λόγω προσώπου για την εν λόγω παραγωγή ή ο εν λόγω χειρισμός·

ββ) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία ή η χρήση συστήματος ΤΝ που παράγει ή χειρίζεται υλικό ή παραστάσεις κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχεία γ) και ε) της οδηγίας 2011/93/ΕΕ, εκτός εάν, βάσει του εθνικού δικαίου, εφαρμόζεται άμυνα “χωρίς δικαίωμα”·

γ) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία ή η χρήση συστημάτων ΤΝ για την αξιολόγηση ή την ταξινόμηση φυσικών προσώπων ή ομάδων προσώπων για ορισμένο χρονικό διάστημα με βάση την κοινωνική τους συμπεριφορά ή γνωστά, συναγόμενα ή προβλεπόμενα προσωπικά χαρακτηριστικά τους ή χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους, με κοινωνική βαθμολογία η οποία οδηγεί σε ένα ή σε αμφότερα από τα ακόλουθα:

1. i) επιζήμια ή δυσμενή μεταχείριση ορισμένων φυσικών προσώπων ή ομάδων προσώπων σε κοινωνικά πλαίσια τα οποία δεν σχετίζονται με το πλαίσιο στο οποίο παρήχθησαν ή συλλέχθηκαν αρχικά τα δεδομένα·
2. ii) επιζήμια ή δυσμενή μεταχείριση ορισμένων φυσικών προσώπων ή ομάδων προσώπων η οποία είναι αδικαιολόγητη ή δυσανάλογη προς την κοινωνική συμπεριφορά τους ή τη σοβαρότητά της·

δ) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία για τον συγκεκριμένο αυτό σκοπό ή η χρήση συστήματος ΤΝ για τη διενέργεια εκτιμήσεων κινδύνου φυσικών προσώπων προκειμένου να εκτιμηθεί ή να προβλεφθεί ο κίνδυνος τέλεσης αξιόποινης πράξης από φυσικό πρόσωπο, με βάση αποκλειστικά την κατάρτιση προφίλ ενός φυσικού προσώπου ή την αξιολόγηση των γνωρισμάτων και των χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς του· η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται για να υποστηριχθεί η ανθρώπινη αξιολόγηση της συμμετοχής ενός προσώπου σε εγκληματική δραστηριότητα, η οποία βασίζεται ήδη σε αντικειμενικά και επαληθεύσιμα περιστατικά που συνδέονται άμεσα με εγκληματική δραστηριότητα·

ε) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία για τον συγκεκριμένο αυτό σκοπό ή η χρήση συστημάτων ΤΝ που δημιουργούν ή επεκτείνουν βάσεις δεδομένων αναγνώρισης προσώπου μέσω της μη στοχευμένης εξαγωγής εικόνων προσώπου από το διαδίκτυο ή βίντεο CCTV·

στ) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία για τον συγκεκριμένο αυτό σκοπό ή η χρήση συστημάτων ΤΝ για τη συναγωγή συναισθημάτων φυσικού προσώπου στους τομείς του χώρου εργασίας και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, εκτός εάν η χρήση του συστήματος ΤΝ προορίζεται να τεθεί σε λειτουργία ή να διατεθεί στην αγορά για ιατρικούς λόγους ή λόγους ασφαλείας·

ζ) η διάθεση στην αγορά, η θέση σε λειτουργία για τον συγκεκριμένο αυτό σκοπό ή η χρήση συστημάτων βιομετρικής κατηγοριοποίησης που κατηγοριοποιούν με μεμονωμένο τρόπο φυσικά πρόσωπα με βάση τα βιομετρικά δεδομένα τους για να εξαχθούν ή να συναχθούν συμπεράσματα σχετικά με τη φυλή, τα πολιτικά φρονήματα, τη συμμετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση, τις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, τη σεξουαλική ζωή ή τον γενετήσιο προσανατολισμό τους· η απαγόρευση αυτή δεν καλύπτει οποιαδήποτε επισήμανση ή φιλτράρισμα συνόλων βιομετρικών δεδομένων που έχουν αποκτηθεί νόμιμα, όπως εικόνες, με βάση βιομετρικά δεδομένα ή κατηγοριοποίηση βιομετρικών δεδομένων στον τομέα της επιβολής του νόμου·

η) η χρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο», σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για τους σκοπούς της επιβολής του νόμου, εκτός εάν και στον βαθμό που η χρήση αυτή είναι απολύτως αναγκαία για έναν από τους ακόλουθους στόχους:

1. i) τη στοχευμένη αναζήτηση συγκεκριμένων θυμάτων απαγωγής, εμπορίας ανθρώπων ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανθρώπων, καθώς και την αναζήτηση εξαφανισθέντων προσώπων·
2. ii) την πρόληψη συγκεκριμένης, ουσιαστικής και επικείμενης απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας φυσικών προσώπων ή πραγματικής και υπαρκτής ή πραγματικής και προβλέψιμης απειλής τρομοκρατικής επίθεσης·

iii) τον εντοπισμό ή την ταυτοποίηση προσώπου ύποπτου για την τέλεση αξιόποινης πράξης, για τον σκοπό της διεξαγωγής ποινικής έρευνας ή δίωξης ή εκτέλεσης ποινικής ποινής για αξιόποινες πράξεις που αναφέρονται στο παράρτημα II και τιμωρούνται στο οικείο κράτος μέλος με στερητική της ελευθερίας ποινή ή στερητικό της ελευθερίας μέτρο ασφάλειας ανώτατης διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων ετών.

Το πρώτο εδάφιο στοιχείο η) εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 για την επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων για σκοπούς άλλους από την επιβολή του νόμου.

1α. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1 πρώτο εδάφιο στοιχεία βα) και ββ):

α) η διάθεση στην αγορά ή η θέση σε λειτουργία συστήματος ΤΝ που παράγει ή χειρίζεται το υλικό ή τις παραστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο βα) ή ββ) απαγορεύεται μόνον όταν:

1. i) η εν λόγω παραγωγή ή χειρισμός είναι ο επιδιωκόμενος σκοπός του συστήματος ΤΝ· ή
2. ii) ο σχεδιασμός, η εκπαίδευση, η αρχιτεκτονική, οι ικανότητες ή οι απευθυνόμενες στον χρήστη λειτουργίες του συστήματος καθιστούν την εν λόγω παραγωγή ή ο εν λόγω χειρισμός ευλόγως προβλέψιμο και αναπαραγώγιμο αποτέλεσμα, χωρίς να απαιτείται σημαντική τεχνική τροποποίηση, και το σύστημα δεν διαθέτει εύλογα και επαρκή τεχνικά μέτραασφάλειας και άλλες διασφαλίσεις για την αξιόπιστη πρόληψη της εν λόγω παραγωγής ή του εν λόγω χειρισμού, λαμβανομένης υπόψη της ευλόγως προβλέψιμης κακής χρήσης, και για την αντιμετώπιση της κακής χρήσης που παρατηρείται ή καταγγέλλεται·

β) η χρήση συστήματος ΤΝ που παράγει ή χειρίζεται το υλικό ή τις παραστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο στοιχεία βα) και ββ) απαγορεύεται μόνον όταν ο φορέας εφαρμογής χρησιμοποιεί το σύστημα με σκοπό την παραγωγή ή τον χειρισμό του εν λόγω υλικού ή των εν λόγω παραστάσεων.

1β. Δεν συνιστά χειρισμό, για τους σκοπούς της παραγράφου 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο βα), ο χειρισμός υλικού από σύστημα ΤΝ κατά τρόπο που δεν αυξάνει την έκθεση τυχόν απεικονιζόμενων απόκρυφων μερώνούτε μεταβάλλει τη φύση τυχόν απεικονιζόμενων δραστηριοτήτων σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα.

2.Η χρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για τους σκοπούς της επιβολής του νόμου, για οποιονδήποτε από τους στόχους που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο η), εφαρμόζεται για τους σκοπούς που καθορίζονται στο εν λόγω στοιχείο, ώστε μόνο να επιβεβαιωθεί η ταυτότητα του ειδικά στοχευόμενου ατόμου, και λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:

α) τη φύση της κατάστασης που οδηγεί στην πιθανή χρήση, ειδικότερα τη σοβαρότητα, την πιθανότητα και το μέγεθος της βλάβης που θα μπορούσε να προκληθεί εάν δεν είχε χρησιμοποιηθεί το σύστημα·

β) τις συνέπειες της χρήσης του συστήματος για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες όλων των ενδιαφερόμενων προσώπων, ειδικότερα τη σοβαρότητα, την πιθανότητα και την έκταση των εν λόγω συνεπειών.

Επιπλέον, η χρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για τους σκοπούς της επιβολής του νόμου για οποιονδήποτε από τους στόχους που αναφέρονται στο στοιχείο η) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου συμμορφώνεται με τις αναγκαίες και αναλογικές διασφαλίσεις και προϋποθέσεις σχετικά με τη χρήση σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο που επιτρέπει τη χρήση αυτήν, ιδίως όσον αφορά τους χρονικούς και γεωγραφικούς περιορισμούς, καθώς και τους περιορισμούς σχετικά με πρόσωπα.

Η χρήση του συστήματος εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους επιτρέπεται μόνο εάν η αρχή επιβολής του νόμου έχει ολοκληρώσει εκτίμηση επιπτώσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως προβλέπεται στο άρθρο 27, και έχει καταχωρίσει το σύστημα στη βάση δεδομένων της ΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 49. Ωστόσο, σε δεόντως αιτιολογημένες επείγουσες περιπτώσεις, η χρήση τέτοιων συστημάτων μπορεί να αρχίσει χωρίς την καταχώριση στη βάση δεδομένων της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω καταχώριση θα ολοκληρωθεί χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.

3. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο η) και της παραγράφου 2, κάθε χρήση συστήματος εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για τους σκοπούς της επιβολής του νόμου υπόκειται σε προηγούμενη άδεια που χορηγείται από δικαστική αρχή ή ανεξάρτητη διοικητική αρχή της οποίας η απόφαση είναι δεσμευτική του κράτους μέλους στο οποίο πρόκειται να πραγματοποιηθεί η χρήση και η οποία εκδίδεται κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος και σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες του εθνικού δικαίου που αναφέρονται στην παράγραφο 5.

Ωστόσο, σε δεόντως αιτιολογημένες επείγουσες περιπτώσεις, η χρήση του εν λόγω συστήματος μπορεί να αρχίσει χωρίς άδεια, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω άδεια θα ζητηθεί χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και το αργότερο εντός εικοσιτεσσάρων ωρών.

Εάν η εν λόγω άδεια απορριφθεί, η χρήση διακόπτεται αμέσως και το σύνολο των δεδομένων, καθώς και τα αποτελέσματα και τα στοιχεία εξόδου αυτής της χρήσης, απορρίπτονται και διαγράφονται αμέσως.

Η αρμόδια δικαστική αρχή ή η ανεξάρτητη διοικητική αρχή της οποίας η απόφαση είναι δεσμευτική χορηγεί την άδεια μόνο εφόσον έχει πειστεί, με βάση αντικειμενικά στοιχεία ή σαφείς ενδείξεις που της προσκομίζονται, ότι η χρήση του εν λόγω συστήματος εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» είναι αναγκαία και αναλογική για την επίτευξη ενός από τους στόχους που καθορίζονται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο η), όπως προσδιορίζονται στο αίτημα, και, ιδίως, περιορίζεται σε ό,τι είναι απολύτως αναγκαίο όσον αφορά τη χρονική περίοδο, καθώς και το γεωγραφικό και προσωπικό πεδίο εφαρμογής.

Κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με το αίτημα, η εν λόγω αρχή λαμβάνει υπόψη τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 2. Δεν επιτρέπεται να λαμβάνεται απόφαση που έχει δυσμενείς νομικές συνέπειες για ένα πρόσωπο αποκλειστικά με βάση τα στοιχεία εξόδου του συστήματος εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο».

4.Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, κάθε χρήση συστήματος εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για σκοπούς επιβολής του νόμου κοινοποιείται στην αρμόδια αρχή εποπτείας της αγοράς και στην εθνική αρχή προστασίας δεδομένων σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες που αναφέρονται στην παράγραφο 5. Η κοινοποίηση περιέχει τουλάχιστον τις πληροφορίες που καθορίζονται στην παράγραφο 6 και δεν περιλαμβάνει ευαίσθητα επιχειρησιακά δεδομένα.

5. Ένα κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει να προβλέψει τη δυνατότητα πλήρους ή μερικής έγκρισης της χρήσης συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για τους σκοπούς της επιβολής του νόμου εντός των ορίων και υπό τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο η) και στις παραγράφους 2 και 3.

Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θεσπίζουν στο εθνικό τους δίκαιο τους αναγκαίους λεπτομερείς κανόνες σχετικά με την υποβολή αιτήματος για τις άδειες που αναφέρονται στην παράγραφο 3, την έκδοση και τη χρήση αυτών, καθώς και την εποπτεία αυτών και την υποβολή αναφορών όσον αφορά αυτές τις άδειες.

Οι εν λόγω κανόνες προσδιορίζουν επίσης σε σχέση με ποιους από τους στόχους που απαριθμούνται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο η), μεταξύ άλλων για ποια από τις αξιόποινες πράξεις που αναφέρονται στο στοιχείο η) σημείο iii) αυτού, μπορεί να επιτραπεί στις αρμόδιες αρχές να χρησιμοποιούν τα εν λόγω συστήματα για τους σκοπούς της επιβολής του νόμου. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τους εν λόγω κανόνες το αργότερο τριάντα ημέρες μετά την έγκρισή τους. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο, πιο περιοριστική νομοθεσία σχετικά με τη χρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης.

6.Οι εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς και οι εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων των κρατών μελών στις οποίες έχει κοινοποιηθεί η χρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για σκοπούς επιβολής του νόμου δυνάμει της παραγράφου 4 υποβάλλουν στην Επιτροπή ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εν λόγω χρήση.

Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή παρέχει στα κράτη μέλη και στις εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς και προστασίας δεδομένων υπόδειγμα, το οποίο περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των αποφάσεων που λαμβάνονται από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές ή από ανεξάρτητη διοικητική αρχή της οποίας η απόφαση είναι δεσμευτική, κατόπιν αιτημάτων αδειοδότησης σύμφωνα με την παράγραφο 3, και το αποτέλεσμά τους.

7.Η Επιτροπή δημοσιεύει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τη χρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο» σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για σκοπούς επιβολής του νόμου, με βάση ομαδοποιημένα δεδομένα στα κράτη μέλη, οι οποίες βασίζονται στις ετήσιες εκθέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 6. Οι εν λόγω ετήσιες εκθέσεις δεν περιλαμβάνουν ευαίσθητα επιχειρησιακά δεδομένα των σχετικών δραστηριοτήτων επιβολής του νόμου.

8.Το παρόν άρθρο δεν θίγει τις απαγορεύσεις που ισχύουν όταν μια πρακτική ΤΝ παραβαίνει άλλους κανόνες ενωσιακού δικαίου.

​Β. Συστήματα Υψηλού Κινδύνου (High-Risk AI Systems)

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του EU AI Act, «1. Ανεξαρτήτως του αν ένα σύστημα ΤΝ διατίθεται στην αγορά ή τίθεται σε λειτουργία ανεξάρτητα από τα προϊόντα που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β), το συγκεκριμένο σύστημα ΤΝ θεωρείται υψηλού κινδύνου όταν πληρούνται αμφότερες οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) το σύστημα ΤΝ προορίζεται να χρησιμοποιηθεί ως κατασκευαστικό στοιχείο ασφάλειας ενός προϊόντος ή το σύστημα ΤΝ είναι το ίδιο προϊόν που καλύπτεται από την ενωσιακή νομοθεσία εναρμόνισης που παρατίθεται στο παράρτημα Ι·

β) το προϊόν του οποίου κατασκευαστικό στοιχείο ασφάλειας σύμφωνα με το στοιχείο α) είναι το σύστημα ΤΝ ή το ίδιο το σύστημα ΤΝ ως προϊόν απαιτείται να υποβληθεί σε αξιολόγηση της συμμόρφωσης από τρίτο μέρος με σκοπό τη διάθεση του εν λόγω προϊόντος στην αγορά ή τη θέση του σε λειτουργία, δυνάμει της ενωσιακής νομοθεσίας εναρμόνισης που παρατίθεται στο παράρτημα I.

1α.Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, δεν χαρακτηρίζονται κατασκευαστικάστοιχεία ασφάλειας τα συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για μη σχετικές με την ασφάλεια πτυχές της υποβοήθησης, της βελτιστοποίησης των επιδόσεων, της αποδοτικότητας των υπηρεσιών, της αυτοματοποίησης ή της ευκολίας ή του ελέγχου ποιότητας.

1β.Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1α, χαρακτηρίζονται κατασκευαστικά στοιχεία ασφάλειας τα συστήματα ΤΝ των οποίων η αστοχία ή δυσλειτουργία θα έθετε σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια.

1γ.Δεν θεωρείται ότι πληροί την προϋπόθεση της παραγράφου 1 στοιχείο β) ένα προϊόν το οποίο απαιτείται να υποβληθεί σε αξιολόγηση της συμμόρφωσης από τρίτο μέρος αποκλειστικά λόγω κινδύνων διαφορετικών από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια, ιδίωςκινδύνων που σχετίζονται με την κατανομή του ραδιοφάσματος ή ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών που δεν επηρεάζουν την υγεία και την ασφάλεια.

2.Πέραν των συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου που αναφέρονται στην παράγραφο 1, θεωρούνται υψηλού κινδύνου και τα συστήματα ΤΝ που αναφέρονται στο παράρτημα III.

3.Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, σύστημα ΤΝ που αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙΙ δεν θεωρείται υψηλού κινδύνου, εάν δεν ενέχει σημαντικό κίνδυνο βλάβης για την υγεία, την ασφάλεια ή τα θεμελιώδη δικαιώματα φυσικών προσώπων, μεταξύ άλλων μην επηρεάζοντας ουσιωδώς το αποτέλεσμα της λήψης αποφάσεων.

Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται όταν πληρούται οποιαδήποτε από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) το σύστημα ΤΝ προορίζεται να εκτελεί μια περιορισμένη διαδικαστική εργασία·

β) το σύστημα ΤΝ προορίζεται να βελτιώνει το αποτέλεσμα μιας ανθρώπινης δραστηριότητας που έχει ολοκληρωθεί προηγουμένως·

γ) το σύστημα ΤΝ προορίζεται να εντοπίζει μοτίβα λήψης αποφάσεων ή αποκλίσεις από προηγούμενα μοτίβα λήψης αποφάσεων και δεν αποσκοπεί να αντικαταστήσει ή να επηρεάσει την προηγουμένως ολοκληρωθείσα ανθρώπινη αξιολόγηση, χωρίς κατάλληλη ανθρώπινη επανεξέταση· ή

δ) το σύστημα ΤΝ προορίζεται να εκτελέσει προπαρασκευαστικό καθήκον αξιολόγησης για τους σκοπούς των περιπτώσεων χρήσης που απαριθμούνται στο παράρτημα III. Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο, ένα σύστημα ΤΝ που αναφέρεται στο παράρτημα III θεωρείται σε κάθε περίπτωση υψηλού κινδύνου, όταν το σύστημα ΤΝ διενεργεί κατάρτιση προφίλ φυσικών προσώπων.

4.Ο πάροχος που θεωρεί ότι ένα σύστημα ΤΝ το οποίο αναφέρεται στο παράρτημα III δεν είναι υψηλού κινδύνου, τεκμηριώνει την αξιολόγησή του πριν από τη διάθεση του εν λόγω συστήματος στην αγορά ή τη θέση του σε λειτουργία. Ο εν λόγω πάροχος υπόκειται στην υποχρέωση καταχώρισης που καθορίζεται στο άρθρο 49 παράγραφος 2. Κατόπιν αιτήματος των εθνικών αρμόδιων αρχών, ο πάροχος παρέχει την τεκμηρίωση της αξιολόγησης.

5.Η Επιτροπή, κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Τεχνητής Νοημοσύνης («Συμβούλιο Τεχνητής Νοημοσύνης») και το αργότερο τη 2α Φεβρουαρίου 2026, παρέχει κατευθυντήριες γραμμές που εξειδικεύουν την πρακτική εφαρμογή του παρόντος άρθρου σε ευθυγράμμιση με το άρθρο 96, καθώς και ολοκληρωμένο κατάλογο πρακτικών παραδειγμάτων περιπτώσεων χρήσης συστημάτων ΤΝ υψηλού και μη υψηλού κινδύνου.

6.Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 97 προκειμένου να τροποποιεί το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου προσθέτοντας νέες προϋποθέσεις σε εκείνες που καθορίζονται εκεί ή τροποποιώντας τες, όταν υπάρχουν συγκεκριμένα και αξιόπιστα στοιχεία για την ύπαρξη συστημάτων ΤΝ που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παραρτήματος III αλλά δεν ενέχουν σημαντικό κίνδυνο βλάβης για την υγεία, την ασφάλεια ή τα θεμελιώδη δικαιώματα φυσικών προσώπων.

7.Η Επιτροπή εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 97 προκειμένου να τροποποιεί το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου διαγράφοντας οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις που καθορίζονται εκεί, όταν υπάρχουν συγκεκριμένα και αξιόπιστα στοιχεία ότι αυτό είναι αναγκαίο για τη διατήρηση του επιπέδου προστασίας της υγείας, της ασφάλειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό.

8.Οποιαδήποτε τροποποίηση των προϋποθέσεων που καθορίζονται στην παράγραφο 3 δεύτερο εδάφιο η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις παραγράφους 6 και 7 του παρόντος άρθρου δεν μειώνει το συνολικό επίπεδο προστασίας της υγείας, της ασφάλειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό και διασφαλίζει τη συνοχή με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 και λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις της αγοράς και της τεχνολογίας

​Γ. Συστήματα Περιορισμένου Κινδύνου & Υποχρεώσεις Διαφάνειας

Σύμφωνα με το άρθρο 50 του EU AI Act,

«1.Οι πάροχοι διασφαλίζουν ότι τα συστήματα ΤΝ που προορίζονται για άμεση αλληλεπίδραση με φυσικά πρόσωπα σχεδιάζονται και αναπτύσσονται κατά τρόπο που επιτρέπει στα ενδιαφερόμενα φυσικά πρόσωπα να ενημερώνονται ότι αλληλεπιδρούν με σύστημα ΤΝ, εκτός εάν αυτό είναι προφανές από τη σκοπιά φυσικού προσώπου που είναι ευλόγως καλά ενημερωμένο, παρατηρητικό και προσεκτικό, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων και του πλαισίου χρήσης.

Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει για συστήματα ΤΝ αδειοδοτημένα από τον νόμο για την ανίχνευση, την πρόληψη, τη διερεύνηση ή τη δίωξη αξιόποινων πράξεων, εφόσον ισχύουν κατάλληλες διασφαλίσεις για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες τρίτων, εκτός εάν τα συστήματα αυτά είναι διαθέσιμα στο κοινό για την καταγγελία αξιόποινης πράξης.

2. Οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ΤΝ γενικού σκοπού, που παράγουν συνθετικό περιεχόμενο ήχου, εικόνας, βίντεο ή κειμένου, διασφαλίζουν ότι τα στοιχεία εξόδου του συστήματος ΤΝ επισημαίνονται σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο και είναι δυνατόν να ανιχνευθεί ότι έχουν παραχθεί ή υποστεί χειρισμό τεχνητά. Οι πάροχοι διασφαλίζουν ότι οι τεχνικές λύσεις τους είναι αποτελεσματικές, διαλειτουργικές, ισχυρές και αξιόπιστες, στον βαθμό που αυτό είναι τεχνικά εφικτό, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τους περιορισμούς των διάφορων ειδών περιεχομένου, το κόστος εφαρμογής και τη γενικώς αναγνωρισμένη εξέλιξη της τεχνολογίας, όπως μπορεί να αντικατοπτρίζεται στα σχετικά τεχνικά πρότυπα.

Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει στον βαθμό που τα συστήματα ΤΝ εκτελούν υποστηρικτική λειτουργία για τυποποιημένη επεξεργασία ή δεν μεταβάλλουν ουσιαστικά τα δεδομένα εισόδου που παρέχονται από τον φορέα εφαρμογής ή τη σημασιολογία τους ή όταν είναι αδειοδοτημένα από τον νόμο για την ανίχνευση, την πρόληψη, τη διερεύνηση ή τη δίωξη αξιόποινων πράξεων.

3. Οι φορείς εφαρμογής συστήματος αναγνώρισης συναισθημάτων ή συστήματος βιομετρικής κατηγοριοποίησηςενημερώνουν για τη λειτουργία του συστήματος τα φυσικά πρόσωπα που εκτίθενται σε αυτό και επεξεργάζονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΕ) 2016/679 και (ΕΕ) 2018/1725 και την οδηγία (ΕΕ) 2016/680, κατά περίπτωση.

Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει για τα συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται για βιομετρική κατηγοριοποίηση και αναγνώριση συναισθημάτων, των οποίων η χρήση επιτρέπεται από τον νόμο για την ανίχνευση, την πρόληψη και τη διερεύνηση αξιόποινων πράξεων, εφόσον ισχύουν κατάλληλες διασφαλίσεις για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες τρίτων, και σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο.

4. Οι φορείς εφαρμογής συστήματος ΤΝ που δημιουργεί ή χειρίζεται περιεχόμενο εικόνας, ήχου ή βίντεο που συνιστά προϊόν βαθυπαραποίησης, γνωστοποιούν ότι το περιεχόμενο έχει παραχθεί ή υποστεί χειρισμό τεχνητά. Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει όταν η χρήση επιτρέπεται από τον νόμο για την ανίχνευση, την πρόληψη, τη διερεύνηση ή τη δίωξη αξιόποινων πράξεων.

Όταν το περιεχόμενο αποτελεί μέρος προφανώς καλλιτεχνικού, δημιουργικού, σατιρικού, μυθοπλαστικού ή ανάλογου έργου ή προγράμματος, οι υποχρεώσεις διαφάνειας που ορίζονται στην παρούσα παράγραφο περιορίζονται στη γνωστοποίηση της ύπαρξης περιεχομένου που έχει παραχθεί ή υποστεί χειρισμό κατ’ αυτόν τον τρόπο, με κατάλληλο τρόπο που δεν εμποδίζει την προβολή ή την απόλαυση του έργου.

Οι φορείς εφαρμογής συστήματος ΤΝ που δημιουργεί ή χειρίζεται κείμενο το οποίο δημοσιεύεται με σκοπό την ενημέρωση του κοινού για θέματα δημόσιου συμφέροντοςγνωστοποιούν ότι το κείμενοέχει παραχθεί ή υποστεί χειρισμό τεχνητά. Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει όταν η χρήση επιτρέπεται από τον νόμο για την ανίχνευση, την πρόληψη, τη διερεύνηση ή τη δίωξη αξιόποινων πράξεων ή όταν το περιεχόμενο που έχει παραχθεί από ΤΝ έχει υποβληθεί σε διαδικασία ανθρώπινης επανεξέτασης ή ανθρώπινου συντακτικού ελέγχου και όταν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο φέρει συντακτική ευθύνη για τη δημοσίευση του περιεχομένου.

5. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 έως 4 παρέχονται στα ενδιαφερόμενα φυσικά πρόσωπα με σαφή και διακριτό τρόπο, το αργότερο κατά τη στιγμή της πρώτης αλληλεπίδρασης ή έκθεσης. Οι πληροφορίες τηρούν τις ισχύουσες απαιτήσεις προσβασιμότητας.

6.Οι παράγραφοι 1 έως 4 δεν επηρεάζουν τις απαιτήσεις και τις υποχρεώσεις που ορίζονται στο κεφάλαιο III και δεν θίγουν άλλες υποχρεώσεις διαφάνειας που ορίζονται στο ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο για τους φορείς εφαρμογής συστημάτων ΤΝ.

7.Η Επιτροπή ενθαρρύνει και διευκολύνει την κατάρτιση κωδίκων πρακτικής σε επίπεδο Ένωσης για τη διευκόλυνση της αποτελεσματικής εφαρμογής των υποχρεώσεων όσον αφορά την ανίχνευση, τη σήμανση και την τοποθέτηση επισήμανσης περιεχομένου που έχει τεχνητά παραχθεί ή υποστεί χειρισμό. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας ιδιαιτέρως υπόψη τη γνώμη του Συμβουλίου ΤΝ, αξιολογεί αν η τήρηση των εν λόγω κωδίκων πρακτικής επαρκεί για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στις παραγράφους 2 και 4 του παρόντος άρθρου, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 56 παράγραφος 6.

Εάν η Επιτροπή κρίνει ότι ο κώδικας πρακτικής δεν είναι κατάλληλος, μπορεί να εκδώσει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό κοινών κανόνων για την εφαρμογή των εν λόγω υποχρεώσεων σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που καθορίζεται στο άρθρο 98  παράγραφος 2.

​Δ. Γραμματισμός στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Literacy)

​Σύμφωνα με το άρθρο 4 του EU AI Act, «1.Οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής συστημάτων ΤΝ λαμβάνουν μέτρα για να στηρίξουν την ανάπτυξη του γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ για το προσωπικό τους και άλλα πρόσωπα που ασχολούνται με τη λειτουργία και τη χρήση συστημάτων ΤΝ για λογαριασμό τους, συνεκτιμώντας τις τεχνικές γνώσεις, την εμπειρία, την εκπαίδευση και την κατάρτισή τους και το πλαίσιο στο οποίο πρόκειται να χρησιμοποιηθούν τα συστήματα ΤΝ και λαμβάνοντας υπόψη τα πρόσωπα ή τις ομάδες προσώπων για τα οποία πρόκειται να χρησιμοποιηθούν τα συστήματα ΤΝ.

Η υποχρέωση αυτή δεν απαιτεί από τους παρόχους ή τους φορείς εφαρμογής να εγγυώνται συγκεκριμένο επίπεδο γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ για οποιοδήποτε άτομο.

2.Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη στηρίζουν και διευκολύνουν τις προσπάθειες των παρόχων και των φορέων εφαρμογής συστημάτων ΤΝ, ιδίως των ΜΜΕ, για την εκπλήρωση της υποχρέωσής τους βάσει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή δημοσιεύει, στην ενιαία πλατφόρμα πληροφοριών που αναφέρεται στο άρθρο 62παράγραφος 3 στοιχείο β), πρακτικά παραδείγματα συμμόρφωσης με την εν λόγω υποχρέωση.

3.Το Συμβούλιο ΤΝ εκδίδει συστάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα ευρωπαϊκά πλαίσια ικανοτήτων, ώστε να συνδράμει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη στην προώθηση του γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ όπως απαιτείται βάσει της παραγράφου 1, μεταξύ άλλων με τον καθορισμό κοινών στόχων».

​3. Ευνοϊκές Ρυθμίσεις για Startups& Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (SMEs)

​Σύμφωνα με το άρθρο 62 του EU AI Act, «1. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στις ακόλουθες ενέργειες:

α) παρέχουν στις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, που έχουν καταστατική έδρα ή υποκατάστημα στην Ένωση κατά προτεραιότητα πρόσβαση στα ρυθμιστικά δοκιμαστήρια ΤΝ, εφόσον πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας και τα κριτήρια επιλογής· η κατά προτεραιότητα πρόσβαση δεν αποκλείει άλλες ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, εκτός εκείνων που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο, να έχουν πρόσβαση στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν επίσης τους όρους επιλεξιμότητας και τα κριτήρια επιλογής·

[Κατά το άρθρο 57 παρ. 5 του EU AI Act, «Τα ρυθμιστικά δοκιμαστήρια ΤΝ που ιδρύονται βάσει του παρόντος άρθρου παρέχουν ελεγχόμενοπεριβάλλον που προωθεί την καινοτομία και διευκολύνει την ανάπτυξη, την εκπαίδευση, τη δοκιμή και την επικύρωση καινοτόμων συστημάτων ΤΝ για περιορισμένο χρονικό διάστημα πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά ή τη θέση τους σε λειτουργία σύμφωνα με συγκεκριμένο σχέδιο δοκιμαστηρίου που συμφωνείται μεταξύ των παρόχων ή των μελλοντικών παρόχων και των αρμόδιων αρχών, με διαφύλαξη της ύπαρξης κατάλληλων διασφαλίσεων.

Τα εν λόγω δοκιμαστήρια μπορούν να περιλαμβάνουν δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες εποπτευόμενες εντός αυτών. Κατά περίπτωση, στο σχέδιο δοκιμαστηρίου ενσωματώνεται το σχέδιο δοκιμής σε πραγματικές συνθήκες που αναφέρεται στα άρθρα 60 και 60α.»].

 β) οργανώνουν ειδικές δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και κατάρτισης σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, προσαρμοσμένες στις ανάγκες των ΜΜΕ, περιλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, των φορέων εφαρμογής και, κατά περίπτωση, των τοπικών δημόσιων αρχών·

γ) χρησιμοποιούν τους υπάρχοντες ειδικούς διαύλους και, όπου ενδείκνυται, δημιουργούν νέους για την επικοινωνία με τις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, των φορέων εφαρμογής, άλλων φορέων καινοτομίας και, κατά περίπτωση, των τοπικών δημόσιων αρχών, ώστε να παρέχουν συμβουλές και να απαντούν σε ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη συμμετοχή σε ρυθμιστικά δοκιμαστήρια ΤΝ·

δ) διευκολύνουν τη συμμετοχή των ΜΜΕ και άλλων σχετικών συμφεροντούχων στη διαδικασία ανάπτυξης της τυποποίησης.

2.Τα ειδικά συμφέροντα και οι ειδικές ανάγκες των παρόχων που είναι ΜΜΕ, περιλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των τελών για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης δυνάμει του άρθρου 43 και μειώνονται αναλογικά προς το μέγεθός τους, το μέγεθος της αγοράς και άλλους σχετικούς δείκτες.

3.Η Υπηρεσία ΤΝ προβαίνει στις ακόλουθες ενέργειες:

α) παρέχει τυποποιημένα υποδείγματα για τους τομείς που καλύπτει ο παρών κανονισμός, όπως διευκρινίζεται από το Συμβούλιο Τεχνητής Νοημοσύνης στο αίτημά του·

β) αναπτύσσει και διατηρεί ενιαία πλατφόρμα πληροφοριών που παρέχει εύχρηστες πληροφορίες σχετικά με τον παρόντα κανονισμό για όλους τους φορείς εκμετάλλευσης σε ολόκληρη την Ένωση

γ) οργανώνει κατάλληλες εκστρατείες επικοινωνίας με σκοπό να ενημερώσει σχετικά με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό·

 δ) αξιολογεί και προωθεί τη σύγκλιση των βέλτιστων πρακτικών στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων σε σχέση με τα συστήματα ΤΝ».

​4. Κυρώσεις & Διοικητικά Πρόστιμα

​Σύμφωνα με το άρθρο 99 του EU AI Act, «1.Σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις και άλλα μέτρα επιβολής, τα οποία μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν διοικητικά πρόστιμα, προειδοποιήσεις και μη χρηματικά μέτρα, που επιβάλλονται σε περίπτωση οποιασδήποτε παράβασης του παρόντος κανονισμού από φορείς εκμετάλλευσης, και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή τους, λαμβάνοντας έτσι υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές που έχει εκδώσει η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 96.

Οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Κατά την επιβολή κυρώσεων, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα των ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, και των ΜΕΜΚ, καθώς και την οικονομική τους βιωσιμότητα.

2.Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή χωρίς καθυστέρηση και το αργότερο έως την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής σχετικά με τους κανόνες για τις κυρώσεις και άλλα μέτρα επιβολής που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και της κοινοποιούν χωρίς καθυστέρηση κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους.

3.Η μη συμμόρφωση με την απαγόρευση των πρακτικών ΤΝ που αναφέρονται στο άρθρο 5 επισύρει διοικητικά πρόστιμαύψους έως 35 000 000 EUR ή, εάν ο παραβάτης είναι επιχείρηση, έως το 7 % του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της για το προηγούμενο οικονομικό έτος, ανάλογα με το ποιο ποσό είναι μεγαλύτερο.

4.Η μη συμμόρφωση με οποιεσδήποτε από τις ακόλουθες διατάξεις σε σχέση με φορείς εκμετάλλευσης ή κοινοποιημένους οργανισμούς, πλην εκείνων που ορίζονται στο άρθρο 5, επισύρει διοικητικά πρόστιμα ύψους έως 15 000 000 EUR ή, εάν ο παραβάτης είναι επιχείρηση, έως το 3 % του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της για το προηγούμενο οικονομικό έτος, ανάλογα με το ποιο ποσό είναι μεγαλύτερο:

α) υποχρεώσεις των παρόχων δυνάμει του άρθρου 16·

β) υποχρεώσεις των εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων δυνάμει του άρθρου 22·

γ) υποχρεώσεις των εισαγωγέων δυνάμει του άρθρου 23·

δ) υποχρεώσεις των διανομέων δυνάμει του άρθρου 24·

δα) υποχρεώσεις των παρόχων και των φορέων εκμετάλλευσης σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφοι 2 και 4·

ε) υποχρεώσεις των φορέων εφαρμογής δυνάμει του άρθρου 26·

στ) απαιτήσεις και υποχρεώσεις των κοινοποιημένων οργανισμών δυνάμει του άρθρου 31, του άρθρου 33 παράγραφοι 1, 3 και 4 ή του άρθρου 34·

ζ) υποχρεώσεις διαφάνειας για παρόχους και φορείς εφαρμογής δυνάμει του άρθρου 50.

5.Η παροχή ανακριβών, ελλιπών ή παραπλανητικών πληροφοριών σε κοινοποιημένους οργανισμούς ή εθνικές αρμόδιες αρχές κατά την απάντηση σε αίτημα επισύρει διοικητικά πρόστιμα ύψους έως 7 500 000 EUR ή, εάν ο παραβάτης είναι επιχείρηση, έως το 1 % του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της για το προηγούμενο οικονομικό έτος, ανάλογα με το ποιο ποσό είναι μεγαλύτερο.

6.Στην περίπτωση ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, κάθε πρόστιμο που αναφέρεται στο παρόν άρθρο ανέρχεται έως τα ποσοστά ή ποσά που αναφέρονται στις παραγράφους 3, 4 και 5, ανάλογα με το ποιο από αυτά είναι μικρότερο.

6α. Στην περίπτωση των ΜΕΜΚ, κάθε πρόστιμο που αναφέρεται στις παραγράφους 4 και 5 ανέρχεται έως τα ποσοστά ή το ποσό που αναφέρονται σε αυτές, ανάλογα με το ποιο από αυτά είναι μικρότερο.

 7.Κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με την επιβολή διοικητικού προστίμου και με το ύψος του διοικητικού προστίμου σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση, συνυπολογίζονται όλες οι σχετικές περιστάσεις της συγκεκριμένης κατάστασης και, κατά περίπτωση, συνεκτιμούνται δεόντως τα ακόλουθα:

α) η φύση, η σοβαρότητα και η διάρκεια της παράβασης και οι συνέπειές της, λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό του συστήματος ΤΝ, καθώς και, κατά περίπτωση, τον αριθμό των θιγόμενων προσώπων και το επίπεδο της ζημίας που υπέστησαν·

β) αν έχουν ήδη επιβληθεί στον ίδιο φορέα εκμετάλλευσης για την ίδια παράβαση διοικητικά πρόστιμα από άλλες αρχές εποπτείας της αγοράς·

γ) αν έχουν ήδη επιβληθεί στον ίδιο φορέα εκμετάλλευσης για παραβάσεις άλλων κανόνων ενωσιακού ή εθνικού δικαίου διοικητικά πρόστιμα από άλλες αρχές, όταν οι εν λόγω παραβάσεις προκύπτουν από την ίδια δραστηριότητα ή παράλειψη που συνιστά σχετική παράβαση του παρόντος κανονισμού·

δ) το μέγεθος, ο ετήσιος κύκλος εργασιών και το μερίδιο αγοράς του φορέα εκμετάλλευσης που διέπραξε την παράβαση·

ε) κάθε άλλο επιβαρυντικό ή ελαφρυντικό στοιχείο που προκύπτει από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, όπως τα οικονομικά οφέλη που αποκομίστηκαν ή οι ζημίες που αποφεύχθηκαν, άμεσα ή έμμεσα, από την παράβαση·

στ) ο βαθμός συνεργασίας με τις εθνικές αρμόδιες αρχές για την επανόρθωση της παράβασης και τον μετριασμό των ενδεχόμενων δυσμενών επιπτώσεών της·

ζ) ο βαθμός ευθύνης του φορέα εκμετάλλευσης, λαμβανομένων υπόψη των τεχνικών και οργανωτικών μέτρων που εφαρμόζει·

η) ο τρόπος με τον οποίο οι εθνικές αρμόδιες αρχές πληροφορήθηκαν την παράβαση, ειδικότερα αν και κατά πόσον ο φορέας εκμετάλλευσης κοινοποίησε την παράβαση·

θ) αν η παράβαση διαπράχθηκε εκ προθέσεως ή εξ αμελείας·

ι) κάθε μέτρο που λαμβάνει ο φορέας εκμετάλλευσης για να μετριάσει τη βλάβη που υπέστησαν τα θιγόμενα πρόσωπα.

8.Κάθε κράτος μέλος καθορίζει κανόνες σχετικά με το κατά πόσο μπορούν να επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα σε δημόσιες αρχές και φορείς που έχουν συσταθεί στο εν λόγω κράτος μέλος.

9.Ανάλογα με το νομικό σύστημα των κρατών μελών, οι κανόνες για τα διοικητικά πρόστιμα μπορούν να εφαρμόζονται κατά τρόπον ώστε τα πρόστιμα να επιβάλλονται από τα αρμόδια εθνικά δικαστήρια ή από άλλους φορείς, κατά τα ισχύοντα στα εν λόγω κράτη μέλη. Η εφαρμογή των κανόνων αυτών στα εν λόγω κράτη μέλη έχει ισοδύναμο αποτέλεσμα.

10.Η άσκηση των εξουσιών που απορρέουν από το παρόν άρθρο υπόκειται στις δέουσες δικονομικές εγγυήσεις σύμφωνα με το ενωσιακό και το εθνικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων της άσκησης πραγματικής δικαστικής προσφυγής και της τήρησης της νόμιμης διαδικασίας.

11.Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ετησίως έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με τα διοικητικά πρόστιμα που έχουν επιβάλει κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου έτους, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, και σχετικά με οποιαδήποτε συναφή δικαστική διαφορά ή διαδικασία».

5.Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για τον EU AI Act & τις Startups

Α. Πότε τίθεται σε πλήρη εφαρμογή ο EU AI Act στην Ελλάδα;

Ο Κανονισμός EE 2024/1689 έχει ήδη τεθεί σε ισχύ, ενώ στην Ελλάδα εφαρμόζεται παράλληλα με τον εφαρμοστικό Ν. 5321/2026. Ορισμένες διατάξεις (όπως οι απαγορευμένες πρακτικές) εφαρμόζονται άμεσα, ενώ για τα συστήματα υψηλού κινδύνου παρέχεται μεταβατική περίοδος.

Β. Ισχύει ο EU AI Act για startups που αναπτύσσουν λογισμικό ανοικτού κώδικα (OpenSource);

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 12, τα συστήματα ΤΝ που διατίθενται βάσει δωρεάν αδειών ανοικτού κώδικα εξαιρούνται από την πλειονότητα των υποχρεώσεων.

Όμως, εάν το λογισμικό ανοικτού κώδικα εμπίπτει στα συστήματα υψηλού κινδύνου, στις απαγορευμένες πρακτικές (άρθρο 5) ή στις υποχρεώσεις διαφάνειας (άρθρο 50), τότε ο Κανονισμός εφαρμόζεται κανονικά.

Γ. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις διαφάνειας για τα Chatbots και το Generative AI;

Σύμφωνα με το άρθρο 50:

• Τα Chatbots πρέπει να ενημερώνουν σαφώς τον χρήστη ότι αλληλεπιδρά με σύστημα ΤΝ.
• Τα συστήματα που παράγουν συνθετικό περιεχόμενο (κείμενο, εικόνα, ήχο, βίντεο) οφείλουν να επισημαίνουν τα στοιχεία εξόδου σε μηχαναγνώσιμομορφότυπο.
• Τα Deepfakes πρέπει να φέρουν ευκρινή γνωστοποίηση ότι το περιεχόμενο είναι τεχνητά δημιουργημένο.

Δ. Τι είναι το AI Literacy και ποιον αφορά;

Το AI Literacy (γραμματισμός στην ΤΝ) υποχρεώνει τους παρόχους και φορείς εφαρμογής να διασφαλίζουν ότι το προσωπικό τους –καθώς και άλλα άτομα που χειρίζονται συστήματα ΤΝ για λογαριασμό τους– διαθέτει το απαραίτητο επίπεδο γνώσεων και κατάρτισης για την ασφαλή και ορθή χρήση των εργαλείων ΤΝ.

Ε. Τι είναι τα Ρυθμιστικά Δοκιμαστήρια (RegulatorySandboxes) και πώς διευκολύνουν τις startups;

Τα RegulatorySandboxes (άρθρα 57&62) παρέχουν ένα ελεγχόμενο περιβάλλον υπό την εποπτεία των αρχών, όπου οι startups μπορούν να δοκιμάζουν και να επικυρώνουν καινοτόμα συστήματα ΤΝ πριν τη διάθεσή τους στην αγορά. Οι startups και οι ΜΜΕ έχουν κατά προτεραιότητα πρόσβαση στα δοκιμαστήρια αυτά.

ΣΤ. Πόσο υψηλά είναι τα πρόστιμα για τις startups σε περίπτωση μη συμμόρφωσης;

Τα πρόστιμα για μη συμμόρφωση φτάνουν έως τα 35.000.000 € ή το 7% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών για βαριές παραβάσεις. Ωστόσο, για τις Startups, ΜΜΕ και ΜΕΜΚ, το άρθρο 99 ορίζει ότι επιβάλλεται το μικρότερο ποσό, προστατεύοντας την οικονομική τους βιωσιμότητα.

​Πώς υποστηρίζει την επιχείρησή σας το δικηγορικό γραφείο TPV Law

Η συμμόρφωση με τον EU AI Act δεν αποτελεί απλώς μια τυπική νομική υποχρέωση, αλλά ένα στρατηγικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Στo δικηγορικό γραφείο TPVLaw, βοηθάμε τις εταιρείες τεχνολογίας και τις startups να μετατρέψουν το νέο κανονιστικό πλαίσιο σε στοιχείο αξιοπιστίας για επενδυτές και πελάτες.

Παρέχουμε εξειδικευμένες νομικές υπηρεσίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες της σύγχρονης ανάπτυξης λογισμικού:

1. AI Compliance Audit & Risk Classification (Έλεγχος&ΚατάταξηΣυστημάτωνΤΝ)

• Τι περιλαμβάνει: Πλήρη νομικό έλεγχο (audit) στα προϊόντα σας. Αναλύουμε τα AI models και τους αλγορίθμους που αναπτύσσετε ή χρησιμοποιείτε και τα κατατάσσουμε στις επίσημες κατηγορίες κινδύνου του Κανονισμού (Απαγορευμένα, Υψηλού Κινδύνου, Περιορισμένου/Ελάχιστου Κινδύνου).
• Γιατί το χρειάζεστε: Για να γνωρίζετε άμεσα εάν το προϊόν σας υπόκειται σε αυστηρές υποχρεώσεις και κινδυνεύει με πρόστιμα ή εάν εμπίπτει στις εξαιρέσεις.

2. AI Regulatory Gap Analysis & Compliance Roadmap (Ανάλυση Κενών & Χάρτης Συμμόρφωσης)

• Τι περιλαμβάνει:Σύγκριση των υφιστάμενων διαδικασιών ανάπτυξης λογισμικού [SDLC (Software Development Life Cycle)/ DevOps (Development & Operations)]καιδιακυβέρνησηςδεδομένωντηςεταιρείαςσαςμετιςαπαιτήσειςτωνάρθρων 8–15 του AI Act (Data Governance, Risk Management, Logging, Human Oversight).Σύνταξηεξατομικευμένουπλάνουσυμμόρφωσης.
• Γιατί το χρειάζεστε: Διότι η ανάπτυξη κώδικα πρέπει πλέον να ενσωματώνει από τον σχεδιασμό τις αρχές διαφάνειας, ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου.

3. Σύνταξη Τεχνικής Τεκμηρίωσης& Κανονιστικών Πολιτικών (Technical Documentation& AI Policies)

• Τι περιλαμβάνει: Υποστήριξη στη σύνταξη του πλήρους φακέλου τεχνικής τεκμηρίωσης (Παράρτημα IV) για συστήματα υψηλού κινδύνου, διαμόρφωση εσωτερικών πολιτικών ορθής χρήσης (AI AcceptableUsePolicies), προγραμμάτων AI Literacy (συμμόρφωση με το άρθρο 4 του EUAIAct) καθώς και όρων χρήσης για τους τελικούς χρήστες.
• Γιατί το χρειάζεστε: Αποτελεί τη νομική θωράκιση της επιχείρησης σας απέναντι στα διοικητικά πρόστιμα του άρθρου 99του EUAIAct.

4. AI & GDPR Integration (Συνδυαστική Συμμόρφωση Προστασίας Δεδομένων & ΤΝ)

• Τι περιλαμβάνει: Επαλήθευση ότι τα δεδομένα εκπαίδευσης (TrainingDatasets) τηρούν τις απαιτήσεις του GDPR, διενέργεια Εκτιμήσεων Αντικτύπου [DPIA (Data Protection ImpactAssessment)–άρθρο 35 GDPR] ειδικά για αλγοριθμική επεξεργασία, καθώς και ρύθμιση ζητημάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (IP rights) επί των αποτελεσμάτων Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI outputs).
• Γιατί το χρειάζεστε: Η επεξεργασία δεδομένων μέσω AI ενέχει διπλό κίνδυνο (ταυτόχρονη επιβολή κυρώσεων GDPR & AI Act).

5. Υποστήριξη σε RegulatorySandboxes& Ευνοϊκές Ρυθμίσεις για Startups

• Τι περιλαμβάνει: Καθοδήγηση και εκπροσώπηση για την κατά προτεραιότητα ένταξη των startup στα επίσημα Ρυθμιστικά Δοκιμαστήρια (RegulatorySandboxes – Άρθρα 57&62EUAIAct), καθώς και αξιοποίηση των μειώσεων τελών και διευκολύνσεων που προβλέπονται για τις ΜΜΕ.
• Γιατί το χρειάζεστε: Προσφέρει στις νέες τεχνολογικές επιχειρήσεις ένα ασφαλές, ελεγχόμενο περιβάλλον για τη δοκιμή και επικύρωση καινοτόμων λύσεων πριν τη διάθεσή τους στην αγορά.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Θέλετε να διασφαλίσετε ότι τα προϊόντα λογισμικού της εταιρείας σας συμμορφώνονται πλήρως με τον EU AI Act, αποφεύγοντας τους κινδύνους και τα υψηλά πρόστιμα;

Η εξειδικευμένη ομάδα του TPV Law παρέχει ολοκληρωμένη νομική καθοδήγηση σε κάθε στάδιο — από το RiskAssessment μέχρι την τεχνική τεκμηρίωση και τη διακυβέρνηση δεδομένων.

Επικοινωνήστε μαζί μας σήμερα στα τηλ. 2114029293, 2130313912, email: info@tpvlaw.gr. για να θωρακίσετε νομικά την τεχνολογική σας καινοτομία.

Σημειώνεται ότι βάσει του α. 82 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013) δεν επιτρέπεται στον δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Απαντήσεις σε ερωτήματα νομικής φύσης παρέχονται μόνο κατόπιν ραντεβού.

 

​