Νέο Νομοσχέδιο για την Ισότητα Αμοιβών και τη Μισθολογική Διαφάνεια: Τι Αλλάζει στις Αμοιβές;

Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών (gender pay gap) αποτελεί μια από τις διαχρονικότερες προκλήσεις στην ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση στο OpenGov, η Ελλάδα ενσωματώνει την Ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2023/970.

Σκοπός του νέου νόμου είναι η θεσμική θωράκιση της αρχής της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας μέσω πρωτοφανών μηχανισμών μισθολογικής διαφάνειας (Pay Transparency).

Σε αυτό το άρθρο αναλύουμε τις αλλαγές που φέρνει η νέα νομοθεσία, τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις νέες αυστηρές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.

1. Τι Προβλέπει η Μισθολογική Διαφάνεια στις Προσλήψεις;

Μία από τις πιο ριζοσπαστικές αλλαγές του νομοσχεδίου αφορά τη διαδικασία επιλογής προσωπικού. Η μυστικότητα γύρω από τις αμοιβές κατά τη φάση των συνεντεύξεων καταργείται.

• Γνωστοποίηση Αρχικού Μισθού: Οι εργοδότες υποχρεούνται πλέον να παρέχουν στους υποψήφιους εργαζόμενους πληροφορίες για τον αρχικό μισθό ή το μισθολογικό εύρος της θέσης (π.χ. στην προκήρυξη της θέσης εργασίας ή πριν από τη συνέντευξη).
• Απαγόρευση Ερώτησης για το «Ιστορικό Μισθού»: Οι εργοδότες απαγορεύεται να ρωτούν τους υποψήφιους σχετικά με τις αμοιβές που λάμβαναν στις προηγούμενες δουλειές τους. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται η μεταφορά και η διαιώνιση παλαιότερων μισθολογικών ανισοτήτων.

2. Το Δικαίωμα Πληροφόρησης του Εργαζομένου

Όπως ορίζεται ρητά στο Άρθρο 9 του νομοσχεδίου (OpenGov), οι εργαζόμενοι αποκτούν το δικαίωμα να γνωρίζουν πού κυμαίνεται μισθολογικά η θέση τους σε σύγκριση με το υπόλοιπο προσωπικό.

• Πρόσβαση στα Μέσα Επίπεδα Αμοιβών: Κάθε εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να ζητά εγγράφως και να λαμβάνει στοιχεία για το δικό του ατομικό επίπεδο αμοιβής, καθώς και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής, κατανεμημένα ανά φύλο, για την κατηγορία των εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
• Προστασία από Αντίποινα: Απαγορεύεται ρητά οποιαδήποτε δυσμενής μεταχείριση, απομόνωση ή απόλυση εργαζομένου που άσκησε το δικαίωμα να ενημερωθεί ή να διεκδικήσει ίση αμοιβή.

3. Οι Νέες Υποχρεώσεις των Επιχειρήσεων και η Υποβολή Εκθέσεων

Οι εταιρείες καλούνται να αναδιαρθρώσουν τις εσωτερικές τους διαδικασίες και τις δομές HR (Human Resources).

Μισθολογικές Δομές με Αντικειμενικά Κριτήρια

Σύμφωνα με το Άρθρο 7 του νομοσχεδίου, οι εργοδότες υποχρεούνται να διαθέτουν εγγράφως τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές. Αυτές πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια (όπως δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη και συνθήκες εργασίας).

Υποχρεωτική Διορθωτική Δράση για Αποκλίσεις άνω του 5%

Οι επιχειρήσεις θα υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις για το μισθολογικό χάσμα (συμπεριλαμβανομένων των bonus και των πρόσθετων παροχών) μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αν από τα στοιχεία προκύπτει αδικαιολόγητη μισθολογική διαφορά μεγαλύτερη από 5%(Άρθρο 11 του νομοσχεδίου) σε μια κατηγορία εργαζομένων, η διοίκηση υποχρεούται:

1. Να διενεργήσει κοινή αξιολόγηση μισθών σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.
2. Να προχωρήσει σε άμεση αποκατάσταση και διόρθρωση της απόκλισης.

4. Πώς Διασφαλίζεται η Εφαρμογή: Κυρώσεις και Αντιστροφή του Βάρους Απόδειξης

Το νέο πλαίσιο δεν μένει μόνο στη θεωρία, αλλά εισάγει ισχυρούς μηχανισμούς επιβολής και νομικής προστασίας.

• Αντιστροφή του Βάρους της Απόδειξης: Εάν ένας εργαζόμενος προσφύγει στα δικαστήρια θεωρώντας ότι υπέστη μισθολογική διάκριση λόγω φύλου, ο εργοδότης φέρει το βάρος να αποδείξει ότι δεν υπήρξε καμία διάκριση και ότι η διαφορά βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια (π.χ. επιπλέον πτυχία, προϋπηρεσία).
• Πλήρης Αποζημίωση και Αναδρομικά: Σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης, ο εργαζόμενος δικαιούται πλήρη αποζημίωση, η οποία περιλαμβάνει την αναδρομική καταβολή των διαφορών μισθού ή των bonus που στερήθηκε.
• Εντατικοποίηση των Ελέγχων: Συστήνεται ειδικό Τμήμα στην Επιθεώρηση Εργασίας για την παρακολούθηση της ίσης αμοιβής, ενώ παράλληλα ενισχύεται ο Συνήγορος του Πολίτη με νέες θέσεις ειδικών επιστημόνων.

Συμπέρασμα: Η Επόμενη Μέρα για την Ελληνική Αγορά Εργασίας

Η ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 αλλάζει ριζικά το επιχειρηματικό τοπίο στην Ελλάδα. Η φιλοσοφία του νόμου συμπυκνώνεται στη φράση: «Η αμοιβή πρέπει να καθορίζεται από τη δουλειά σου και την αξία σου, και όχι από το φύλο σου». Οι επιχειρήσεις οφείλουν να προσαρμοστούν άμεσα, να επενδύσουν στη μισθολογική διαφάνεια και να αναθεωρήσουν τις πολιτικές τους, καθώς οι κυρώσεις και τα διοικητικά πρόστιμα αναμένονται ιδιαίτερα αυστηρά.

💡 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Νέο Νομοσχέδιο

Τι είναι η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970; Είναι η ευρωπαϊκή οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια που υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν μέτρα ώστε να εξαλειφθεί το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Μπορεί μια εταιρεία να πληρώνει διαφορετικά έναν άνδρα και μια γυναίκα στην ίδια θέση; Ναι, αλλά μόνο αν η διαφορά δικαιολογείται από αντικειμενικά, ουδέτερα κριτήρια, όπως η μεγαλύτερη προϋπηρεσία, τα ειδικά προσόντα (πτυχία) ή η απόδοση, και όχι λόγω του φύλου.

Τι κινδυνεύει μια επιχείρηση αν έχει μισθολογικό χάσμα άνω του 5%; Εάν η απόκλιση δεν δικαιολογείται αντικειμενικά, η επιχείρηση υποχρεούται να αναπροσαρμόσει τους μισθούς, ενώ έρχεται αντιμέτωπη με διοικητικά πρόστιμα από την Επιθεώρηση Εργασίας και αγωγές για αναδρομικές αποζημιώσεις από τους εργαζόμενους.

Γιατί να επιλέξω το TPV LAW για την ανάθεση της εργατικής μου υπόθεσης;

Απευθυνθείτε στο εξειδικευμένο στο Εργατικό Δίκαιο δικηγορικό μας γραφείο TPV LAW για την αποτελεσματική προάσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων σας και για να λάβετε κατάλληλη νομική καθοδήγηση και υπεράσπιση είτε βρίσκεστε στη θέση του θιγόμενου εργαζόμενου είτε στη θέση του εργοδότη. Είμαστε πάντοτε ενημερωμένοι για κάθε νέα νομοθετική ρύθμιση. Επικοινωνήστε στα τηλ. 2130313912, 2114029293 και στο email: info@tpvlaw.gr.

Σημειώνεται ότι βάσει του α. 82 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013) δεν επιτρέπεται στον δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Απαντήσεις σε ερωτήματα νομικής φύσης παρέχονται μόνο κατόπιν ραντεβού.